Ο επισιτισμός στην Ελλάδα: κατοχή-αντίσταση-απελευθέρωση, 1941-1945

Η διατριβή επιχειρεί να διερευνήσει τα αίτια που προκάλεσαν την επισιτιστική κρίση η οποία έπληξε την κατοχική Ελλάδα, καθώς και τις λύσεις που δόθηκαν για την αντιμετώπισή της από τις εμπόλεμες Μεγάλες Δυνάμεις, δηλαδή την Αγγλία, τις ΗΠΑ, τη Γερμανία και την Ιταλία. Η διατριβή αρχικά εξετάζει τις ευθύνες τις οποίες φέρουν οι δυνάμεις του Άξονα -η Γερμανία, η Ιταλία και η Βουλγαρία- για την πρόκληση του επισιτιστικού προβλήματος και της πείνας που αντιμετώπισε η κατοχική Ελλάδα την περίοδο 1941-1942. Στη συνέχεια η έρευνα επικεντρώνεται στην επισιτιστική πολιτική που υιοθέτησε η δωσιλογική κυβέρνηση του στρατηγού Γεωργίου Τσολάκογλου καθώς και στους λόγους που οδήγησαν στην αποτυχία της, παρότι το δελτίο τροφίμων είχε εφαρμοσθεί από τη δικτατορία του Ι. Μεταξά από το καλοκαίρι του 1940. Η διατριβή επεκτείνεται και στις συνθήκες διαβίωσης την περίοδο 1941-1942 και διερευνά ποιες κοινωνικές ομάδες επλήγησαν περισσότερο από την κατοχική πείνα. Ειδικότερα, η διατριβή εξετάζει και τους ιδιωτικούς μηχανισμούς επιβίωσης που αναπτύχθηκαν την περίοδο 1941-1942, δηλαδή τους καταναλωτικούς και τους προμηθευτικούς συνεταιρισμούς, για την αντιμετώπιση της σπανιότητας τροφίμων και της ανόδου του κόστους ζωής από τον πληθωρισμό. Κεντρικό άξονα της διατριβής αποτελεί η μελέτη μιας μοναδικής επιχείρησης αρωγής κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, του σουηδικού σχεδίου. Η διατριβή προσπαθεί να αναδείξει τα αίτια που οδήγησαν τις κυβερνήσεις της Αγγλίας, των ΗΠΑ, της Γερμανίας και της Ιταλίας να επιτρέψουν να εισαχθεί στην κατοχική Ελλάδα εκτός της ζώνης του αποκλεισμού επισιτιστική βοήθεια από τον Καναδά και να τη διαχειριστεί από το 1942 μια ουδέτερη επιτροπή στελεχωμένη από Σουηδούς και Ελβετούς. Η διατριβή προσπαθεί να καταγράψει ποια ήταν η συνεισφορά του σουηδικού σχεδίου στην αντιμετώπιση της πείνας στην κατοχική Ελλάδα και σε ποιες περιφέρειες της Ελλάδας επεκτάθηκε. Παράλληλα δίνεται ιδιαίτερη έμφαση σε μια άγνωστη πτυχή του σουηδικού σχεδίου, εκείνη του ελέγχου της ελληνικής αγροτικής παραγωγής από την ΕΔΒΕ για λογαριασμό των Συμμάχων, αποσπώντας ένα μέρος της από τους κατακτητές, και της διάθεσής της προς όφελος του άμαχου πληθυσμού. Οι αγώνες της Αντίστασης, ειδικότερα του ΕΑΜ, για την επιβίωση του ελληνικού λαού την περίοδο 1941-1944 διερευνώνται σε ξεχωριστό κεφάλαιο της διατριβής. Μέσα σε αυτό αναδεικνύονται ο αποφασιστικός ρόλος του ΕΑΜ στην ίδρυση προμηθευτικών και καταναλωτικών συνεταιρισμών και η σημασία των απεργιακών κινητοποιήσεων στις πόλεις για τη διεκδίκηση αυξήσεων καθώς και παροχών σε είδη που δεν διένειμε η ΕΔΒΕ, αλλά και ο ρόλος του ΕΛΑΣ στην περιφρούρηση της αγροτικής παραγωγής. Για την περίοδο της Απελευθέρωσης εξετάζονται η σημασία καθώς και η συμβολή που θα είχε η διεθνής βοήθεια για την αποκατάσταση της ελληνικής οικονομίας. Παράλληλα αναδεικνύεται η εργαλειοποίηση της βοήθειας από την αγγλική κυβέρνηση με στόχο την υπονόμευση του ΕΑΜ.