Η φοροδιαφυγή στην Ελλάδα και τα μέτρα αντιμετώπισής της την περίοδο της δημοσιονομικής προσαρμογής

Η οικονομική ύφεση η οποία εντάθηκε το 2010 κατέδειξε τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας και τις αδυναμίες της. Βασικοί στόχοι αποτέλεσαν και αποτελούν ο δημοσιονομικός και οικονομικός επαναπροσανατολισμός βασιζόμενος σε διαρθρωτικές δομικές αλλαγές. Στα πλαίσια ενός Κράτος Δικαίου η φορολογική πολιτική που έχει σκοπό την κάλυψη των δημοσίων δαπανών του κράτους και την ενίσχυση του δημόσιου ταμείου του, θα πρέπει να εμπνέεται από την ιδέα της κοινωνικής δικαιοσύνης και της κοινωνικής ευημερίας. Απώτερος σκοπός είναι η δημιουργία ενός φορολογικού συστήματος το οποίο θα έχει κυρίως τα χαρακτηριστικά της σταθερότητας, της αποτελεσματικότητας, της διαφάνειας και της δικαιοσύνης. Ωστόσο, στη σημερινή εποχή της οικονομικής κρίσης, αμφισβητείται εάν ακολουθούνται δίκαιες φορολογικές πολιτικές. Θεωρείται πως η νομοθετική προσπάθεια δεν επιφέρει τα αναμενόμενα επιθυμητά αποτελέσματα αναφορικά με τον περιορισμό των οικονομικών εγκλημάτων συνολικά αλλά και συγκεκριμένα της φοροδιαφυγής. Τα οικονομικά εγκλήματα και συγκεκριμένα το εξεταζόμενο αδίκημα της φοροδιαφυγής αποτελεί ένα διαχρονικό φαινόμενο το οποίο συνιστά μέρος της παγκόσμιας και της ελληνικής πραγματικότητας. Η χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση, τα χαρακτηριστικά των αγορών της οικονομίας καθώς και οι εκάστοτε συνθήκες διαφοροποιούν την εμφάνιση, την έκταση και την ένταση του φαινομένου. Στη σύγχρονη εποχή η πάταξη της φοροδιαφυγής αποτελεί αντικείμενο προς συζήτηση όχι μόνο του κάθε κράτους ξεχωριστά αλλά αποτελεί μέρος μιας συλλογικής προσπάθειας και συνεργασίας παγκόσμιας εμβέλειας. Ο ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) και η Ευρωπαϊκή Ένωση αναπτύσσουν ανάλογες δράσεις. Ανέκαθεν βρισκόταν στις πολιτικές ατζέντες των πολιτικών κομμάτων με αμφισβητήσιμα αποτελέσματα παρά τις πληθώρα πολιτικών πρωτοβουλιών και νομοθετικών προσπαθειών. Η παρούσα διπλωματική αποσκοπεί στην προσέγγιση του φαινομένου της φοροδιαφυγής, ο προσδιορισμός του οποίου καθίσταται δύσκολος εξαιτίας των συνεχών νομοθετικών μεταβολών και της ασάφειας των εννοιών. Γίνεται μια προσπάθεια διατύπωσης των τρόπων αντιμετώπισης του φαινομένου κατά τα χρόνια της δημοσιονομικής κρίσης στην Ελλάδα με άξονα τις νομοθετικές προβλέψεις. Στο πρώτο κεφάλαιο λοιπόν της διπλωματικής επισημαίνεται η έννοια της φοροδιαφυγής, οι παράγοντες που την επηρεάζουν, οι συνέπειες και το μέγεθός της. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται μνεία στο νομοθετικό φορολογικό πλαίσιο κατά την περίοδο της δημοσιονομικής αναπροσαρμογής στην Ελλάδα σε μια προσπάθεια ενίσχυσης των δημόσιων εσόδων και περιστολής της φοροδιαφυγής. Στο επόμενο κεφάλαιο αναφέρονται ενδεικτικά τα αποτελέσματα των φορολογικών ελέγχων και λοιπών μέτρων. Τέλος, στο τέταρτο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στις δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής στα πλαίσια της καταπολέμησης της φορολογικής απάτης και άλλων φορολογικών αδικημάτων.