Μελέτη κοινωνικού και πολιτισμικού αντικτύπου καλλιτεχνικών φεστιβάλ

Στην εποχή μας, που η πολυεπίπεδη κρίση που δημιουργήθηκε με το ξέσπασμα της πανδημίας του κορονοϊού, δεν άφησε ανεπηρέαστη καμία πτυχή της καθημερινότητάς μας, δημιουργήθηκαν πολλά ερωτήματα σχετικά με την επόμενη μέρα για όλους. Πώς θα διαμορφωθεί, η νέα καθημερινότητα με το πέρας αυτής της κατάστασης και ποια θα είναι τα νέα δεδομένα τα οποία θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε; Ποια θα είναι τα εφόδια μας για να αντιμετωπίσουμε την κρίση που προέκυψε και τις συνέπειές της; Πώς θα ξεφύγουμε από την στατικότητα που δημιούργησε αυτή η κατάσταση και θα αρχίσουμε να δημιουργούμε ξανά; Αυτά τα ερωτήματα δεν αφορούν μόνο την παρούσα κρίση αλλά γεννιούνται μετά από κάθε κρίση που προκύπτει και επηρεάζει το σύνολο της κοινωνίας. Έτσι λοιπόν, ο καθένας μας ξεχωριστά αλλά και συλλογικά αναζητούμε πλέον τρόπους αντιμετώπισης των νέων συνθηκών. Σε αυτό το πλαίσιο ένα ερώτημα που προέκυψε και σχετίζεται άμεσα τόσο με τη φύση του μεταπτυχιακού προγράμματος όσο και με το αντικείμενο της εργασίας είναι ποια μπορεί να είναι η συμβολή του πολιτισμού στην προσωπική και συλλογική μας εξέλιξη. Ποιος είναι ο αντίκτυπός της εμπλοκής των ατόμων με τον πολιτισμό για κοινωνία και πως η συμμετοχή στα πολιτιστικά δρώμενα συμβάλλει στην προσπάθεια των ατόμων να εξελιχθούν. Άλλωστε, όπως ήδη γνωρίζουμε η δύναμη των τεχνών και του πολιτισμού έχει αναδειχθεί σε πολλές περιπτώσεις ως αναπτυξιακό εργαλείο, το οποίο συμβάλλει στην αναδιαμόρφωση και την εξέλιξη της κοινωνίας ανάλογα με τις ανάγκες της. Ο τρόπος που επιλέξαμε να απαντήσουμε σε αυτά τα ευρεία και διαχρονικά ερωτήματα, τα οποία όμως σήμερα είναι και πάλι επίκαιρα, είναι μέσω της μελέτης του αντικτύπου, ενός ελληνικού παραδείγματος, του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου. Η παρούσα εργασία στην ουσία αποτελείται από δύο ξεχωριστά σκέλη. Αρχικά, αποτελεί μια προσπάθεια καταγραφής ενός σημαντικού μέρους της υπάρχουσας θεωρίας σχετικά με τις πολυθεματικές πολιτιστικές εκδηλώσεις γενικά και τα φεστιβάλ ειδικότερα. Πιο συγκεκριμένα, σκοπός της εργασίας είναι να μελετηθεί ο αντίκτυπος αυτών των εκδηλώσεων στην κοινωνία, σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας με επίκεντρο τον κοινωνικό και πολιτιστικό τους αντίκτυπο στις κοινότητες υποδοχής των γεγονότων. Παράλληλα, γίνεται προσπάθεια να αποτυπωθούν οι λόγοι που καθιστούν απαραίτητη την κατανόηση, τη μελέτη και την αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης επιρροής των συγκεκριμένων γεγονότων. Μέσα από τη διαδικασία της βιβλιογραφικής επισκόπησης αναδεικνύονται οι επιδράσεις, που φαίνονται να έχουν τη μεγαλύτερη σημασία για την κοινωνία και απαντώνται συχνότερα. Εντοπίζονται τα βασικά σημεία ενδιαφέροντος αλλά και τα κενά στην συμβολή των πολιτιστικών εκδηλώσεων στις κοινότητες ενδιαφέροντος. Αφού λοιπόν μελετήθηκαν τα στοιχεία των σχετικών ερευνών, στο πρώτο σκέλος της εργασίας, επικεντρωθήκαμε στη μελέτη του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου και πιο συγκεκριμένα στα Επιδαύρια και στον αντίκτυπό τους στην τοπική κοινωνία. Σκοπός ήταν να διαμορφωθεί μια όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένη πρόταση όσον αφορά την ολιστική αξιολόγηση του αντικτύπου των Επιδαύριων. Το ελληνικό παράδειγμα μπορεί να προσθέσει επιπλέον στοιχεία στην υπάρχουσα βιβλιογραφία σχετικά με την αξιολόγηση των πολιτιστικών γεγονότων. Η περιπλοκότητα που παρουσιάζει το Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου ως θεσμός θεωρούμε ότι έχει πολλά στοιχεία να προσφέρει στην έρευνα λόγω της συνθετότητας των παραγόντων που πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τη μελέτη και αξιολόγησή του. Η συγκεκριμένη προσπάθεια βασίστηκε τόσο στα ευρήματα της βιβλιογραφίας, όσο και στις συνεντεύξεις που διενεργήθηκαν με πρόσωπα-κλειδιά της τοπικής κοινότητας της Επιδαύρου και του Φεστιβάλ. Θεωρούμε ότι η διερεύνηση των συνθηκών, όπως αυτές αποτυπώνονται στο σήμερα, από την τοπική κοινωνία και το θεσμό, θα μας βοηθήσει να αντιληφθούμε καλύτερα το ρόλο και τη σημασία που έχει ο πολιτισμός ως αναπτυξιακό εργαλείο τόσο όσον αφορά την προσωπική πολυεπίπεδη ανάπτυξη των ατόμων όσο και της κοινότητας.