Η πολιτική ως τέχνη βίου στον Αριστοτέλη: ανάλυση, ερμηνεία και αντιπαραβολή με την πολιτική ως επάγγελμα στον Weber

Αντικείμενο της παρούσης εργασίας είναι η πολιτική ως νόημα και πράξη στον Αριστοτέλη και η εν τέλει ανάδειξή της ως μια τέχνη του βίου που αφορά όλους τους ελεύθερους ανθρώπους-πολίτες. Επιχείρησα να καταδείξω την ηθική αλλά και την τελεολογική διάσταση της αριστοτελικής πολιτικής φιλοσοφίας ως παραμέτρους ανάδειξης της τέχνης αυτής. Με την έννοια της τελεολογίας του «ευ ζην» ξεκινάω την εξέταση του εν λόγω θέματος, δεδομένου ότι στην αριστοτελική φιλοσοφία, ευδαίμων μπορεί να είναι μόνο ο ενάρετος άνθρωπος. Για τον φιλόσοφο όμως το πολιτικοκοινωνικό φαινόμενο, ως η έλλογα οργανωμένη κοινωνική συνύπαρξη, συνιστά ταυτότητα του ανθρώπινου είδους , και ο πολιτικός βίος, ο βίος της «πόλεως», κατευθύνεται στο δικό του «αύταρκες ευ ζην», στην ύψιστη έκφραση της συλλογικής ευδαιμονίας του. Κατ΄ επέκταση ευδαίμων είναι ο ενάρετος άνθρωπος-πολίτης και επομένως η πολιτεία που ευδαιμονεί στηρίζεται στην σύζευξη ηθικής και πολιτικής. Η τελεολογία του «ευ ζην» του πολίτη και της «πόλεως» εκφράζεται στα πολιτεύματα εκείνα που δίνουν την δυνατότητα να εξυπηρετηθεί καλύτερα η συνάρθρωση του ηθικού και ενάρετου πολίτη με τον ηθικό και ενάρετο άνθρωπο. Αυτό επιτυγχάνεται μέσα από την συμμετοχή του στον πολιτικό βίο, τον βίο της «πόλεως», που σημαίνει συμμετοχή στις αξίες του «δίκαιου», του «αγαθού» και του «κοινού συμφέροντος». Προκρίνονται συνεπώς οι συλλογικές λύσεις διακυβέρνησης, με το πολίτευμα της «Πολιτείας» ως άριστο και της «Δημοκρατίας» ως το λιγότερο παρεκβατικό, δεδομένου ότι μέσα σε αυτά η εγγενής πολιτική φύση του ανθρώπου, η έκφραση της λογικής ψυχής του, μπορεί να πραγματωθεί με τον καλύτερο τρόπο. Οι συλλογικές λύσεις διακυβέρνησης αναδεικνύουν την συλλογική πείρα και σοφία, συνδέουν τους πολίτες μέσω της επικοινωνίας και της διαβούλευσης και συμβάλλουν στην άρση των κοινωνικών διακρίσεων, εισάγοντας μια λεπτή ισορροπία μεταξύ οικονομικής ανισότητας και πολιτικής ισότητας. Κυρίως όμως εξυπηρετούν το ζητούμενο της πολιτικής συμμετοχής στην διαβούλευση των νομοθετικών και πολιτικών σωμάτων της πόλης, εκπληρώνοντας έτσι την συνθήκη πολιτικής «εντελέχειας» του ανθρώπου, ως πραγμάτωση της ελευθερίας και της «φρόνησής» του, μέσω ενός βίου ηθικοπολιτικού. Έτσι ο φιλόσοφος αναδεικνύει τον πολίτη ως δομικό παράγοντα του πολιτικού συστήματος , ο βίος του οποίου νοηματοδοτείται και ταυτοποιείται με την άσκηση της πολιτικής, η οποία εντέλει προβάλλεται ως τέχνη και τελεολογικό όραμα της αυθεντικής του ύπαρξης. Στο τελευταίο κεφάλαιο της εργασίας επιχειρήθηκε μια αντιπαραβολή της Αριστοτελικής διάστασης της πολιτικής ως τέχνης που αφορά όλους τους ελεύθερους ανθρώπους-πολίτες, με την πολιτική σκέψη του κορυφαίου κοινωνιολόγου Max Weber, όπως αυτή προβάλλεται στο έργο του «Η πολιτική ως επάγγελμα», στις αρχές του 20ου αιώνα. Στην Βεμπεριανή ανάλυση η πολιτική, 2.500 χρόνια μετά τον Αριστοτέλη, παραμένει η καταλυτική δύναμη της κοινωνίας που μπορεί να δώσει απαντήσεις για το μέλλον της ηθικού και αξιολογικού χαρακτήρα, ωστόσο τώρα συνιστά μια τέχνη αποκλειστικά συνυφασμένη με τον «ηγέτη», τον «επαγγελματία πολιτικό», που με αριστοτελικούς όρους «φρόνησης» και μετρητικής τέχνης προσπαθεί να βρεi την χρυσή τομή ανάμεσα στα ηθικά παράδοξα και τα ηθικά επίδικα της πολιτικής πρακτικής, ισορροπώντας μεταξύ της «ηθικής της πεποίθησης» και της «ηθικής της ευθύνης».