Aποσχιστικά κινήματα στην πρώην Σοβιετική Ενωση κατά τη μεταψυχροπολεμική περίοδο: οι περιπτώσεις του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, της Αμπχαζίας, της Νότιας Οσσετίας και της Τσετσενίας

H παρούσα διδακτορική διατριβή είναι μια συγκριτική μελέτη τεσσάρων αποσχιστικών κινημάτων του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, της Αμπχαζίας, της Νότιας Οσσετίας και της Τσετσενίας , στην πρώην Σοβιετική Ένωση κατά την μεταψυχροπολεμική εποχή καθώς και η εξέλιξη των διενέξεων, που προκλήθηκαν εξαιτίας των συγκεκριμένων αποσχιστικών κινημάτων. Βασικά ερευνητικά ερωτήματα της διατριβής είναι οι αιτίες που οδήγησαν στην εκδήλωση αυτών των τεσσάρων κινημάτων με τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης, αλλά και οι παράγοντες που συνέβαλαν στην παράταση, παγίωση και μη επίλυση των δύο διενέξεων για περίπου τρεις δεκαετίες , καθώς και στην επίλυση των άλλων δύο αποσχιστικών διενέξεων με μη ειρηνικές μεθόδους. H έρευνα κατέδειξε ότι βασικές αιτίες της εμφάνισης των συγκεκριμένων κινημάτων είναι η ύπαρξη διακρίσεων, πραγματικών ή υποθετικών, εις βάρος των μειονοτήτων στις συγκεκριμένες σοβιετικές δημοκρατίες, το καθεστώς αυτονομίας που απολάμβαναν οι συγκεκριμένες εθνοτικές ομάδες ,η πολιτική δομή ευκαιριών που εμφανίστηκε εξαιτίας της διάλυσης της Σοβιετικής Ένωσης και η πρόσβαση και η κατοχή πόρων, η οποία κατέστη δυνατή λόγω της διάλυσης της Σοβιετικής Ενωσης. Οι παράγοντες που συνέβαλαν στην παράταση, παγίωση και μη επίλυση των δύο διενέξεων είναι η φύση της διαφοράς ανάμεσα στις αντιμαχόμενες πλευρές, τα στερότυπα, ο φόβος και η καχυποψία που διακατείχε τις σχέσεις των αντίπαλων πλευρών ,ο εσωτερικός παράγοντας στις αντίπαλες πλευρές, όπου το «εθνικό» ζήτημα εργαλειοποιήθηκε στην εσωτερική πολιτική σκηνή, με αποτέλεσμα την αδιαλλαξία και την έλλειψη ορθολογισμού στη διαχείριση της διένεξης και το γεγονός ότι το διεθνές σύστημα ήρθε αντιμέτωπο με μια πρωτόγνωρη κατάσταση, για πρώτη φορά μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, την οποία οι διεθνείς οργανισμοί, όπως ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), ήταν ανέτοιμοι να διαχειριστούν .