Η υψηλή στρατηγική της Ελλάδος υπό τον Ελευθέριο Βενιζέλο κατά την περίοδο των Βαλκανικών Πολέμων και μέχρι την Υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών (1910-1920)
Σπάθη, Μαρία Ά.
2015
Η παρούσα εργασία σκοπό έχει να εξετάσει την υψηλή στρατηγική της Ελλάδας που ασκήθηκε από τον ελευθέριο Βενιζέλο την περίοδο 1910-1920. Πρόκειται για μία περίοδο όπου έλαβαν χώρα σημαντικά γεγονότα τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στην ευρύτερη περιφέρεια των Βαλκανίων. Με αφετηρία την ανάληψη της Πρωθυπουργίας από τον ίδιο το φθινόπωρο του 1910, η προσπάθεια αυτή εστιάζει σε όλες της επιμέρους πτυχές της υψηλής στρατηγικής του πολέμου αναλύοντας την κατάσταση στην οποία ευρισκόταν η χώρα στην αρχή της εν λόγω δεκαετίας, τις μεταρρυθμίσεις που έλαβαν χώρα για την πολεμική της προπαρασκευή και τις προκλήσεις που ακολούθησαν κατά την διάρκεια του Παγκοσμίου Πολέμου και μέχρι την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών. Το 1878 συγκαλείται το συνέδριο του Βερολίνου. Σκοπός του συνεδρίου ήταν να τροποποιηθούν οι όροι της συνθήκης του Αγίου Στεφάνου η οποία συνομολογήθηκε μετά την λήξη του Ρωσοτουρκικού Πολέμου (1877-1878) σφραγίζοντας έτσι την τρίτη κρίση της Ανατολής. Οι αποφάσεις του συνεδρίου αυτού χαρτογράφησαν γεωγραφικά και πολιτικά την Βαλκανική περιφέρεια μέχρι το ξέσπασμα των Βαλκανικών Πολέμων (1912-1913) χωρίς όμως να ικανοποιούν τις προσδοκίες κανενός εκ των εμπλεκόμενων μερών. Τρείς αναθεωρητικές δυνάμεις αναδειχτήκαν στην Βαλκανική Χερσόνησο υπό το πρίσμα ενός αλυτρωτικού οράματος έναντι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το ξέσπασμα του Α΄Βαλκανικού θα οδηγήσει σε σύντομο χρονικό διάστημα την Οθωμανική Αυτοκρατορία στην απώλεια των ευρωπαϊκών εδαφών για χάρη του Συμμαχικού Συνασπισμού. Πριν ωστόσο ολοκληρωθούν οι διπλωματικές διεργασίες για την υπογραφή της τελικής συνθήκης ειρήνης το συμμαχικό μέτωπο διασπάται λόγω του Βουλγαρικού αναθεωρητισμού. Ο Β΄Βαλκανικός Πόλεμος θα λήξει με την συνθήκη ειρήνης του Βουκουρεστίου και με αλλαγές στους όρους ισχύος μεταξύ των βαλκανικών δυνάμεων. Οι αλλαγές αυτές στους συσχετισμούς ισχύος θα έχουν ως αποτέλεσμα την αναστολή της σταθερότητας στην περιοχή μέχρι την υπογραφή της τελικής ειρήνης των Σεβρών το 1919.ψΗ Ελλάδα μέσα σε αυτή την δεκαετία κατάφερε να διπλασιάσει την εδαφική της επικράτεια και να βγει από την διεθνή απομόνωση. Συχνά αδυνατεί να φανταστεί κανείς ότι ένα τόσο ανίσχυρο Βασίλειο όπως ήταν η Ελλάδα μπορεί κάλλιστα να προβάλει με επιτυχία την στρατηγική του έναντι των αντιπάλων του. Αν και θα ήταν ίσως λάθος να πιστώνουμε εξ ολοκλήρου στον Ελευθέριο Βενιζέλο τα στρατηγικά επιτεύγματα της Ελλάδος την περίοδο εκείνη, καθώς χωρίς τις στρατιωτικές επιτυχίες στα πολεμικά μέτωπα οι εδαφικές διεκδικήσεις της Ελλάδος θα φείδονταν ερεισμάτων, μας επιτρέπεται όμως να αναγνωρίσουμε ότι με την διορατικότητα και την διεθνή του ακτινοβολίας του συνέβαλλε σημαντικά στην επιτυχία. Στο ερώτημα που κυριάρχησε και στις τρεις φάσεις της περιόδου που εξετάζεται σχετικά με την σχέση ανάμεσα στην πολιτική και στρατιωτική ηγεσία κατά την διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων πιθανότατα ισχύει αυτό που οι περισσότεροι στρατηγικοί αναλυτές υποστηρίζουν. Η Στρατιωτική Στρατηγική οφείλει να υποτάσσεται στον Πολιτικό Αντικειμενικό Σκοπό.
Download PDF
View in repository
Browse all collections