Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της γονιμότητας : σύγχρονες στάσεις και αναπαραστάσεις στην Ελλάδα

Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η ανάδειξη, μέσα από τη διεξαγωγή ποιοτικής έρευνας, των στάσεων, αντιλήψεων καθώς και των αναπαραστάσεων, γύρω από θέματα που σχετίζονται με τη γονιμότητα, γυναικών που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία και ζουν στην Αθήνα. Θελήσαμε με αυτόν τον τρόπο να αναδυθούν, μέσα από το λόγο των ίδιων των υποκειμένων της έρευνας, όλοι εκείνοι οι προσδιοριστικοί παράγοντες που καθορίζουν σε μικρό ή μεγάλο βαθμό, τις αποφάσεις τους ως προς την απόκτηση παιδιών. Οι γονικές επιρροές, οι αντιλήψεις για το «ιδανικό» μέγεθος οικογένειας, τις «ιδανικές» συνθήκες για τη δημιουργία οικογένειας, εμμέσως πλην σαφώς, μας παραπέμπουν στα κοινωνικά πρότυπα που έχουν «υιοθετήσει» αλλά και τις κοινωνικές αναπαραστάσεις που έχουν γι αυτά τα θέματα οι γυναίκες της έρευνάς μας. Παράλληλα, μέσω της καταγραφής των δημογραφικών χαρακτηριστικών του δείγματός μας, προέκυψε η ετερογένεια που το χαρακτηρίζει και πιθανολογούμε ότι αυτή η ετερογένεια, ως προς τα χαρακτηριστικά, δικαιολογεί και την ύπαρξη διαφορετικών πεποιθήσεων, αλλά και διαφορετικών πρακτικών σε θέματα σχετικά με την γονιμότητά τους. Με άλλα λόγια, στόχος της έρευνάς μας είναι να αναδείξουμε τυχόν διαφορές ή ομοιότητες στην γενετήσια συμπεριφορά μεταξύ των γυναικών της έρευνάς μας, οι οποίες να συνδέονται με τυχόν διαφορές ή ομοιότητες ως προς τα κοινωνικοοικονομικά και δημογραφικά χαρακτηριστικά τους, καθώς και τα κοινωνικά πρότυπα που φαίνεται να έχουν υιοθετήσει ή τις αντιλήψεις τους γύρω από θέματα γονιμότητας. Συνοπτικά, εξετάζουμε τη γενετήσια συμπεριφορά που επιδεικνύουν οι γυναίκες του δείγματός μας, προσπαθώντας να παρουσιάσουμε τους λόγους που τις οδήγησαν να έχουν αυτή τη συγκεκριμένη συμπεριφορά, δηλαδή το τι οι ίδιες επικαλούνται μέσα από τις συνεντεύξεις ως προσδιοριστικούς παράγοντες της γονιμότητάς τους. Παράλληλα θα προσπαθήσουμε να ελέγξουμε και να αναδείξουμε αν, και με ποιο τρόπο, αυτές οι αποφάσεις έχουν επηρεαστεί από παράγοντες όπως κοινωνικοοικονομικό και μορφωτικό επίπεδο. Προκειμένου τώρα να επιτευχθούν οι ερευνητικοί μας στόχοι, προκρίναμε, ως καταλληλότερη μέθοδο, για το θέμα που μας απασχολούσε, τη χρήση ημι-δομημένων συνεντεύξεων. Πιο συγκεκριμένα, στο πλαίσιο διεξαγωγής της έρευνας πραγματοποιήθηκαν 8 ημι-δομημένες συνεντεύξεις σε δείγμα αντίστοιχα 8 γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας στην Αθήνα. Για την επιλογή του δείγματος αποφασίσαμε να προβούμε σε σκόπιμη δειγματοληψία επιλέγοντας γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας από διαφορετικές ηλικιακές ομάδες. Οι συνεντεύξεις διεξήχθησαν τους μήνες Δεκέμβριο του 2012, Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 2013. Σαν χώρος πραγματοποίησης των συνεντεύξεων επιλέχθηκε η οικία των υποκειμένων της έρευνας, ενώ η διάρκεια της κάθε συνέντευξης ήταν περίπου μια ώρα. Ο οδηγός της συζήτησης που χρησιμοποιήσαμε διαμορφώθηκε μέσα από την διενέργεια τριών πιλοτικών συνεντεύξεων, οι οποίες μας οδήγησαν στην δημιουργία συγκεκριμένων θεματικών, ενώ τα ερωτήματα τα οποία περιελάμβανε κάθε θεματική τροποποιήθηκαν ή αναπτύχθηκαν περαιτέρω, ανάλογα με την πορεία της έρευνας. Χρησιμοποιήθηκαν αποκλειστικά ανοικτές ερωτήσεις και οι θεματικές που προέκυψαν λειτούργησαν ως άξονες πάνω στους οποίους κινηθήκαμε για την διεξαγωγή των ημί-δομημένων συνεντεύξεων, οι οποίες θεωρούμε ότι ήταν οι πλέον ενδεδειγμένες για να καλύψουν τις απαιτήσεις και τις ιδιαιτερότητες της έρευνας που πραγματοποιήσαμε. Η παρούσα εργασία ολοκληρώνεται με τα συμπεράσματα που προέκυψαν μέσα από την ανάλυση των δεδομένων μας, συμπεράσματα που με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο έρχονται να απαντήσουν στα ερευνητικά μας ερωτήματα.