Η επίδραση του δέους και της συνεργασίας στην δημιουργικότητα

Η αποκλίνουσα σκέψη, που χρησιμοποιείται εδώ και μισό αιώνα ως ενδεικτικός και προβλεπτικός παράγοντας της δημιουργικότητας, συχνά και ως συνώνυμο αυτής, αφορά στη δυνατότητα του ατόμου να παράγει πολλές, διαφορετικές, πρωτότυπες, και ανεπτυγμένες (λεπτομερείς) ιδέες. Στην έρευνα αυτή, παρουσιάζεται το σχετικό θεωρητικό υπόβαθρο, και στην συνέχεια περιγράφεται η ερευνητική διαδικασία για την πραγματοποίηση μίας δοκιμασίας δημιουργικής γραφής για την διερεύνηση της επίδρασης της συνεργασίας και του δέους στην δημιουργικότητα. Παρόλα τα σημαντικά ευρήματα, η χρήση τεχνικών όπως η συναισθηματική διέγερση αλλά και η συνεργασία δεν έχουν μελετηθεί εκτενώς· για παράδειγμα δεν έχουν μελετηθεί σε σχέση με τη δημιουργικότητα (με τη μορφή της αποκλίνουσας σκέψης) κατά την διάρκεια της δημιουργικής γραφής. Ωστόσο, αυτό αποτελεί ένα πεδίο έρευνας, το οποίο θα μπορούσε να προσφέρει σημαντικά τεκμήρια για τη διαμόρφωση πρακτικών για εκπαιδευτικούς ή και αμιγώς για καλλιτεχνικούς σκοπούς, και για την μεγιστοποίηση του δημιουργικού αποτελέσματος. Κατά την διάρκεια της δοκιμασίας, 16 συμμετέχοντες κλήθηκαν να δουν ένα βίντεο (πρόκλησης δέους ή ουδέτερου περιεχομένου) και να δουλέψουν πάνω σε ένα σενάριο μετά την προβολή του βίντεο. Στην συνέχεια τους ζητήθηκε μέσα από μία διαδικασία εναλλασσόμενων ατομικών και ομαδικών σταδίων να παράγουν και να καταγράψουν όσο περισσότερες, πρωτότυπες, διαφορετικές και καλά ανεπτυγμένες ιδέες, μέχρι προοδευτικά να γράψουν την τελική μορφή ενός διηγήματος. Σε επόμενο στάδιο, έγινε ανάλυση του περιεχομένου των ιδεών που παρήχθησαν σε όλα τα στάδια της διαδικασίας με σκοπό να εντοπιστούν τα εναλλακτικά αφηγήματα, προκειμένου στην συνέχεια να κωδικοποιηθούν και να ταξινομηθούν σε αμοιβαία αποκλειόμενες κατηγορίες. Τελικός στόχος ήταν η αξιολόγηση της επίδοσης των ομάδων σε κάθε μια από τις τέσσερις διαστάσεις της αποκλίνουσας σκέψης (ευχέρεια, ευελιξία, μοναδικότητα, ανάπτυξη) εξετάζοντας τις κατηγορίες που παρήχθησαν κατά την ανάλυση ως προς κάθε μια από αυτές τις διαστάσεις. Προκειμένου να είναι δυνατόν να πραγματοποιηθούν αναλύσεις στις παραγόμενες ιδέες, αναπτύχθηκε μία μεθοδολογία η οποία είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί και σε περαιτέρω έρευνες. Λαμβάνοντας υπόψιν τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας, υπάρχουν ενδείξεις πως η αποκλίνουσα σκέψη στην δημιουργική γραφή, εξαρτάται τόσο από την επίδραση της συνεργασίας όσο και του δέους καθώς οι επιδόσεις των συμμετεχόντων διαφοροποιούνται ανάλογα με την συνθήκη στην οποία βρίσκονται. Συνοψίζοντας, διατηρώντας την συνθήκη του συναισθήματος σταθερή, η συνεργασία φαίνεται να ασκεί θετική επίδραση στην αποκλίνουσα σκέψη, ενώ διατηρώντας σταθερή την συνθήκη της συνεργασίας, μικρότερα οφέλη επιφέρει και το συναίσθημα του δέους. Συνδυαστικά, η χρήση της συνεργασίας και του συναισθήματος του δέους επιφέρουν τα μέγιστα αποτελέσματα.