Πυρηνική ενέργεια: θεσμικό πλαίσιο, αναπτυξιακές προοπτικές και ηθικά διλήμματα. Ο πιθανός ρόλος της στην ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού της ΕΕ

Η Βιομηχανική Επανάσταση, με τις ατμομηχανές της σηματοδότησε την άνοδο του βιοτικού επιπέδου, αλλά και την ακόρεστη πείνα του συστήματος για ενεργειακούς πόρους. Ο άνθρωπος καταβροχθίζει τις γήινες παροχές σε μια άνευ προηγουμένου κατανάλωση που τον κάνει να αντιλαμβάνεται τη καταστροφή του σαν τη μέγιστη αισθητική απόλαυση (Βάλτερ Μπένγιαμιν). Δύσκολα μπορεί να κάποιος να φανταστεί τη ζωή του χωρίς ηλεκτρισμό, χωρίς αυτή τη μαγική σπίθα που τροφοδοτεί τα πάντα σαν ένας ανθρωπογενής ήλιος. Σε μία εποχή που αντιλαμβάνεται την ευημερία της με όρους ανάπτυξης του ΑΕΠ, το περιβάλλον εκδικείται, μπαίνει στο επίκεντρο της συζήτησης και διεκδικεί το χαμένο χρόνο. Τα ζητήματα αναδεικνύονται με ένταση και απαιτούν λύσεις εδώ και τώρα. Η σπανιότητα των πόρων που οφείλεται στον αδηφάγο δυτικό τρόπο ζωής, εγείρει ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας, άρα εθνικής ασφάλειας και απειλών κάθε είδους. Η Ρωσία, στρατηγικός ενεργειακός προμηθευτής της ΕΕ, κηρύσσει τον πόλεμο στην Ουκρανία και κατά γενική ομολογία στο δυτικό τρόπο ζωής, αφού στα χέρια της κρατάει τους ενεργειακούς πόρους που τροφοδοτούν την ευρωπαϊκή καπιταλιστική γαλήνη, με την ηδονιστική καταναλωτική πρακτική. Τι θέση έχει η πυρηνική ενέργεια στον ενεργειακό χάρτη, που αλλάζει δια της βίας αυτή τη φορά; Πώς μπορεί να συμβάλλει στη συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια, που άγγιξε νέα ύψη κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν βιώσαμε τον αποκλεισμό και το πρόθεμα «τήλε-» μπήκε στον καθημερινό λόγο, σε όλους τους πιθανούς συνδυασμούς; Το ερευνητικό ερώτημα που θα επιχειρήσει να απαντήσει η διπλωματική είναι κατά πόσο η πυρηνική ενέργεια αποτελεί μία οικονομικά βιώσιμη, περιβαλλοντικά ανεκτή και κοινωνικά αποδεκτή λύση στο πρόβλημα της ενεργειακής ασφάλειας που αντιμετωπίζει η ΕΕ, ιδιαίτερα στην παρούσα ιστορική συνθήκη κατά την οποία ο στρατηγικός της προμηθευτής φαίνεται να χρησιμοποιεί τους ενεργειακούς του πόρους με τρόπο τέτοιο που κατατείνει στην ενίσχυση της γεωπολιτικής του. Έμφαση δίνεται στη βασική χρήση της πυρηνικής ενέργειας που αποσκοπεί στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και αυτό γιατί ο ηλεκτρισμός προβλέπεται να κατακτήσει την ενεργειακή πρωτοκαθεδρία στο εγγύς μέλλον.