Ο ενεργειακός χάρτης της ανατολικής Μεσογείου: εξωτερική πολιτική παικτών, γεωπολιτικά σενάρια και προκλήσεις

Το πλέον διαμορφωμένο, νέο περιβάλλον ασφάλειας στον 21ο αιώνα αποτελεί θέμα άμεσου ενδιαφέροντος στη διεθνή πολιτική σκηνή, σε ένα κλίμα παρατεταμένης αστάθειας, κυρίως λόγω έλλειψης δυνάμεων εξισορρόπησης, αλλά και της ύπαρξης τριβών μεταξύ των διεθνών παικτών. Αδιαμφισβήτητα, ο τομέας της ενέργειας καθίσταται ως ένας εκ των πιο σημαντικών συντελεστών ισχύος στο διεθνές σύστημα. Αφενός, μπορεί να αποτελέσει πηγή ανταγωνισμού, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ανακατανομή ισχύος των ισχυρών συστημικών δρώντων, αφετέρου να τεθεί ως μοχλός οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Υπό το πρίσμα της γεωπολιτικής, εκτυλίσσεται ένα έντονο γεωπολιτικό παιχνίδι ως προς τις τιμές των φυσικών πόρων και την ενεργειακή ασφάλεια. Η παρούσα διπλωματική εργασία είναι προϊόν μίας περιπτωσιολογικής μελέτης ανάλυσης περιεχομένου, η οποία σκιαγραφεί την ενεργειακή σκακιέρα στην περιφέρεια της Ανατολικής Μεσογείου. Η εν λόγω περιοχή κρίνεται ιδιάζουσα -με υψηλό ερευνητικό ενδιαφέρον- εξαιτίας της φύσης της, με τους κύριους περιφερειακούς παίκτες της να έχουν ως κίνητρο την οικονομική τους ανάπτυξη, την πολιτική σταθερότητα και ευημερία. Αυτή η μελέτη είναι μία προσπάθεια αποτύπωσης των γεωπολιτικών δεδομένων, διερεύνησης των πιθανών σεναρίων περιφερειακών συνεργατικών ενεργειών και των προκλήσεων, που ενδεχομένως ανακύπτουν από την διαχείριση των ενεργειακών πόρων ως μέσο πυροδότησης αντικρουόμενων συμφερόντων και διλημμάτων ασφαλείας. Τέλος, η έρευνα στοχεύει να καταδείξει τις εθνικές πολιτικές των ενεργειακών παικτών, ώστε να εξηγήσει τα περιφερειακά προβλήματα που αναδύονται, εξετάζοντας παράλληλα τις προοπτικές προς ένα βιώσιμο και ειρηνικό, ενεργειακό περιβάλλον στο υποσύστημα της Ανατολικής Μεσογείου.