«Το έγκλημα της ανθρωποκτονίας στην περίοδο της υπερθέρμανσης του πλανήτη και οι επενέργειες της κλιματικής αλλαγής στην βίαιη επιθετική συμπεριφορά»
Καρφή, Νίκη Ε.
2023
Μια σκληρή υπενθύμιση του σύγχρονου και χαοτικά μεταβαλλόμενου κλιματικού σκηνικού, δεν είναι άλλη από το γεγονός ότι αν ο άνθρωπος δεν μεριμνήσει για το μέλλον του, θα καταστεί ένα θλιβερό στιγμιότυπο του πλανήτη του, ένα καταλυτικό δευτερόλεπτο μέσα στο άπειρο της έμβιας ύλης. Στην διπλωματική μου μικτή έρευνα, εστιάζω στο παγκόσμιο φαινόμενο-μάστιγα της κλιματικής κρίσης και επιχειρώ να το συνεξετάσω ολικά με την βία και μέσω μιας ειδικότερης ανάλυσης και αναφορικά με την υπερθέρμανση του πλανήτη, με το έγκλημα της ανθρωποκτονίας. Αναλυτικότερα, η βίαιη-επιθετική συμπεριφορά, στην εργασία μου συνδυάζεται με το ευρύ μετεωρολογικό φάσμα της κλιματικής αλλαγής σε διάφορες χώρες και με ορισμένες έμμεσες συνέπειες της, με σκοπό την ενθάρρυνση της μελλοντικής επέκτασης και αναθεώρησης του θερμικού νόμου του Quetelet. Η μελέτη μου διακρίνεται σκόπιμα από την επιστημονική συγχώνευση θεωριών και εμπειρικών πραγματικοτήτων που έχουν εδραιωθεί από επιστήμες όπως η ψυχιατρική, η κοινωνιολογία, η ψυχολογία, η επιδημιολογία, η εξελικτική ψυχολογία, η βιολογία, η νευρολογία, η φυσιολογία και η οικοψυχολογία, με τρόπο που να συμπληρώνει κομμάτια γνώσης στο πάζλ της εγκληματολογίας και στην επαρκέστερη κατανόηση της συνθετότητας που χαρακτηρίζει τη σχέση βίας και κλίματος ή καιρικών μοτίβων, η οποία βρίσκεται προς το παρόν σε εμβρυώδη μορφή σε ορισμένα ζητήματα, ιδίως στην Ελλάδα. Στη χώρα μας, ακριβώς επειδή δεν έχει πραγματοποιηθεί έρευνα που να εκτείνεται ενδοσκοπικά πέρα από την επαλήθευση του θερμικού νόμου και συνεπώς να εστιάζει σε περισσότερα καιρικά φαινόμενα, είναι επιτακτικής σημασίας η διερεύνηση του αντικειμένου στο εγγύς μέλλον. Για το λόγο λοιπόν αυτό, οι έρευνες των άλλων ερευνητών που παρουσιάζονται, χαρτογραφούν τη σχέση αυτή σε άλλα κράτη. Στην δική μου μελέτη, αρχικάπαρατίθεται η συνέντευξη που πραγματοποίησα με τους οικοψυχολόγους, αναφορικά με τη σχέση ανθρώπου, κλίματος και επιθετικότητας και στη συνέχεια, με αφορμή τις απαντήσεις των επιστημόνων, διαμορφώνεται ο τρόπος και οι σκοποί της ποσοτικής μου μελέτης στην Αττική, περιοχή στην οποία, τα καλοκαίρια των ετών 2016 και 2018 χαρακτηρίζονταν σε μέτριο βαθμό και αντίστοιχα σε πολύ μεγάλο από το ακραίο καιρικό φαινόμενο της καταιγίδας, που επιλέγεται να διερευνηθεί ποσοτικά σε συνέργεια με την ανθρωποκτονία. Επίσης στην τελευταία ενότητα παρατίθενται μέτρα εξάλειψης των επιπτώσεων αυτού του φαινομένου στη βία και την ανθρωποκτονία, βάσει καιτης παρέμβασης σε πυλώνες που συγκροτούν ολόκληρο τον «πολιτισμό του βραχυπρόθεσμου» που διακρίνει τα άτομα που διαβιούν στα λιγότερο ψυχρά και θερμά κλίματα. Μέσα από την εκτενή διερεύνηση του θέματος και την συμπερίληψη της οικοψυχολογικής πτυχής του, συμπεραίνουμε δευτερευόντως, ότι ο τομέας της ψυχικής υγείας όπως τον γνωρίζουμε παραβλέπει την ενδυνάμωση της γήινης και αλτρουιστικής υπόστασης των ατόμων, ιδίως όσων ζουν σε αστικά περιβάλλοντα και ότι ο τρόπος παραδοσιακής αντίληψης και διατύπωσης της εγκληματολογικής θεωρίας του αυτοελέγχου, δεν βοηθάει πλέον τους επιστήμονες της μελέτης του εγκλήματος να αποκτήσουν μια πλήρη εικόνα του. Καταφθάνοντας στα συμπεράσματα της μελέτης, συνειδητοποιούμε ότι αν και αναμφισβήτητα, η κλιματική αλλαγή αποτελεί παράγοντα διακινδύνευσης της ανθρωποκτονίας, τόσο μέσα από τα καιρικά φαινόμενα της όσοκαι μέσα από τις κοινωνικές συνθήκες που δημιουργεί, δεν θα ήταν ακριβές να ισχυριστούμε ότι σε κάθε περίπτωση και σε κάθε γωνιά του πλανήτη η σχέση αυτή είναι ακλόνητη-καθώς σε πολλές χώρες η ανθρωποκτονία σημειώνει καθοδική πορεία- ιδίως αν αναλογιστούμε και άλλες μεταβλητές, όπως η οικονομία, η ανεργία, η επιρροή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η πληθυσμιακή πυκνότητα, οι προηγμένες μέθοδοι εξιχνίασης, η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, τα ήδη υπάρχοντα ισχυρά μέτρα καταπολέμησης του φαινομένου σε κάποιες χώρες, κ.α. Από την άλλη, η βία και οι επιθέσεις, φαίνεται να παρουσιάζουν μια πανίσχυρη σχέση με την υπερθέρμανση του πλανήτη και γενικότερα με ασυνήθιστα ακραία καιρικά φαινόμενα. Στο μέρος της ποσοτικής μου μελέτης, προκύπτουν ενδείξεις ότι τουλάχιστον για τα δύο χρόνια καλοκαιριών 2016-2018, η ανθρωποκτονία επηρεάζεται περισσότερο το έτος εκείνο που χαρακτηρίζεται από πιο πολλές καταιγίδες, πιο διαρκείς, όπως ακριβώς αναφέρεται και στο μέρος της ποιοτικής μου έρευνας. Τέλος, για την καταπολέμηση των καταστροφικών αυτών επιπτώσεων, θα πρέπει να υιοθετηθούν αντεγκληματικές στρατηγικές που να συμπεριλαμβάνουν περιοχές γνώσης και από την οικοψυχολογία και τη βιοεγκληματολογία και να στοχεύουν στην ενίσχυση της υγιούς δόμησης των εκάστοτε σχεδίων ζωής των ατόμων εκτός φυσικά από την αυστηροποίηση των ποινών και την αύξησητων περιπολιών.
Download PDF
View in repository
Browse all collections