Η ενεργειακή μετάβαση της Ελλάδας: προκλήσεις και προοπτικές

Η παρούσα εργασία πραγματεύεται τη διαδικασία ενεργειακής μετάβασης της Ελλάδας, καθώς και των προκλήσεων και των προοπτικών που αυτή ενέχει. Στο πλαίσιο της Συμφωνίας των Παρισίων και της στόχευσης για περιορισμό της αύξησης της μέσης θερμοκρασίας άνω του 1,5°C, καθώς, επίσης και της νέας Πράσινης Συμφωνίας της Ε.Ε, η Ελλάδα θέτει τους δικούς της εθνικούς στόχους για τη μετάβαση σε μια οικονομία μηδενικού άνθρακα. Σε μια εποχή που η πανδημία Covid-19 έχει περιορίσει την ανθρώπινη δραστηριότητα και πλήξει την εθνική οικονομία, η Ελλάδα καλείται να επανεκκινήσει την οικονομία της με τρόπο βιώσιμο που θα μεριμνά τόσο για το περιβάλλον όσο και για την οικονομία και τον άνθρωπο. Η μείωση των εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου μέσω της απολιγνιτοποίησης του τομέα ηλεκτροπαραγωγής, η αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα και η βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης αποτελούν τρεις σημαντικές πολιτικές που καλείται να υλοποιήσει προκειμένου να εκπληρώσει τους στόχους της, όπως προβλέπονται στο ΕΣΕΚ, μέχρι το έτος 2030. Το καύσιμο «γέφυρα» για τη μετάβαση της χώρας σε μια καθαρή εποχή ενέργειας είναι το φυσικό αέριο, το οποίο καλείται να αντικαταστήσει το ρυπογόνο πετρέλαιο και τον άνθρακα. Η ενεργειακή μετάβαση είναι μια διαδικασία σύνθετη με σημαντικές προκλήσεις, όπως η διαχείριση του κοινωνικού κόστους της απολιγνιτοποίησης, αλλά και προοπτικές, όπως η δυνατότητα αξιοποίησης των αποθεμάτων λιγνίτη για την αποκατάσταση των εδαφών. Η χρήση της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε τομείς τελικής κατανάλωσης, όπως επίσης, και οι τεχνολογίες αποθήκευσης ενέργειας θα αποτελέσουν αρωγό για την διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό σύστημα της χώρας. Η μετάβαση από το πετρέλαιο και το λιγνίτη στο εισαγόμενο φυσικό αέριο εγείρει ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας. Οι θετικές προοπτικές, ωστόσο, γύρω από την αγορά φυσικού αερίου και τις υποδομές στην Ελλάδα, καθώς και την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων δημιουργούν ένα αισιόδοξο και ευνοϊκό τοπίο για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.