Η επίδραση των συλλογικών συναισθημάτων του φόβου και του θυμού στην πρόθεση ανάληψης πολιτικοποιημένων δράσεων συλλογικού και ατομικού χαρακτήρα

Σε αυτή τη διπλωματική εργασία εξετάσαμε την επίδραση δύο συλλογικών συναισθημάτων, του φόβου και του θυμού, στην πολιτικοποιημένη συμπεριφορά των πολιτών και τον ρόλο της ιδεολογίας στην παραπάνω σχέση. Η κεντρική υπόθεση της έρευνας ήταν ότι όταν τα άτομα βιώνουν το συναίσθημα του φόβου θα τείνουν να προτιμούν την ανάληψη δράσεων ατομικιστικού χαρακτήρα ενώ όταν βιώνουν το συναίσθημα του θυμού θα δείχνουν προτίμηση σε πιο συλλογικού τύπου δράσεις. Προβλέψαμε δηλαδή την ύπαρξη μιας αλληλεπίδρασης του συναισθήματος με το είδος δράσης. Για τον έλεγχο των ερευνητικών μας υποθέσεων διεξαγάγαμε πείραμα με μικτό σχεδιασμό 3x3. Εξαρτημένη μεταβλητή, εντός υποκειμένων, ήταν οι δράσεις και είχε τρία επίπεδα (συλλογικές, ατομικιστικές-λαϊκιστικές και αμιγώς ατομικιστικές). Ανεξάρτητη μεταβλητή, μεταξύ υποκειμένων, ήταν το συναίσθημα επίσης με 3 επίπεδα (φόβος, θυμός, συνθήκη ελέγχου). Ο χειρισμός της ανεξάρτητης μεταβλητής έγινε με την τεχνική της ανάκλησης. Ανάλογα την συνθήκη κάθε συμμετέχοντας/ουσα κλήθηκε να ανακαλέσει στη μνήμη του/της μία είδηση από την πρόσφατη επικαιρότητα που του/της προκάλεσε θυμό ή φόβο. Τα αποτελέσματα των στατιστικών αναλύσεων σε πρώτο επίπεδο δεν επιβεβαίωσαν την υπόθεσή μας για την ύπαρξη αλληλεπίδρασης. Σε ένα δεύτερο επίπεδο πραγματοποιήσαμε σειρά αναλύσεων για να ελεγχθεί η επίδραση της πειραματικής συνθήκης ξεχωριστά για κάθε είδος δράσης. Όπως φάνηκε σε αυτές τις αναλύσεις η υπόθεσή μας για το συναίσθημα του φόβου επιβεβαιώθηκε. Ο φόβος προέβλεπε με στατιστική σημαντικότητα τις ατομικιστικές δράσεις και όχι τις λαϊκιστικές ή τις συλλογικές. Όσον αφορά το συναίσθημα του θυμού, δεν φάνηκε στα αποτελέσματα καμία προβλεπτική ισχύς του ως προς το είδος δράσεων. Διαπιστώθηκε ότι κάθε είδος δράσης προβλεπόταν εν μέρη από το δικό του τύπο ιδεολογικής ταυτότητας. Ιδεολογικές μεταβλητές όπως η διάψευση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα κλειστά όρια ανέλιξης, η ανελιξιακή πλάνη και ο πολιτικός κυνισμός δρουν καθοριστικά στο είδος δράσεις που τα υποκείμενα επιλέγουν να αναλάβουν.