Νεαρές εμπλεκόμενες σε κυκλώματα πορνείας: παραβάτιδες ή θύματα; Τρόποι και κριτήρια χαρακτηρισμού τους από τον επίσημο κοινωνικό και ποινικό έλεγχο

Η εκπόρνευση γυναικών, είτε υπό την εκούσια εμπλοκή τους, είτε υπό την εξαναγκαστική, συνιστά διαχρονικό φαινόμενο, το οποίο ρυθμίζεται από την εκάστοτε κοινωνία, τόσο μέσω της επίσημης, όσο και μέσω της άτυπης κοινωνικής αντίδρασης της. Κατά την εποχή της κυριαρχίας της εξαναγκαστικής πορνείας, έναντι της εθελούσιας, για πρώτη φορά δημόσιες συζητήσεις αναπτύχθηκαν μεταξύ υπερμάχων της εξάλειψης της πορνείας από τη μια πλευρά και υποστηρικτών των δικαιωμάτων των εκδιδομένων από την άλλη, οδηγώντας σε πόλωση. Σήμερα η πόλωση αυτή μεταξύ της μιας και της άλλης πορνείας αντικατοπτρίζεται στον ποινικό της έλεγχο, ο οποίος ρυθμίζει την πορνεία της εκούσιας εκδιδομένης μέσω του εκάστοτε εθνικού νομοθετικού καθεστώτος, ενώ αναγνωρίζει μέσω εθνικών και υπερεθνικών νομικών κειμένων την εμπλεκόμενη γυναίκα στην εξαναγκαστική πορνεία (sex trafficking) ως θύμα εγκλήματος. Προβλέπονται έτσι μέριμνες για τα θύματα σωματεμπορίας, αλλά ουδεμία για την ασφάλεια και τα δικαιώματα των εκουσίως εκδιδομένων. Ωστόσο, επί του πρακτέου οι μέριμνες αυτές δεν εφαρμόζονται ικανοποιητικά, αγνοούνται ή και παραλείπονται, με συνέπεια τη θυματοποίηση των γυναικών διαμέσου της ποινικής διαδικασίας. Επιπλέον, η “διχοτόμηση” της μιας από την άλλη πορνεία “διαπερνά” σε μεγάλο βαθμό και τους φορείς του επίσημου κοινωνικού ελέγχου, των οποίων λανθάνει της προσοχής η περίπτωση της παραβάτιδας που έχει παράλληλα θυματοποιηθεί από τα δίκτυα σωματεμπορίας, με συνέπεια να μην ταυτοποιείται από τις Αρχές ως θύμα. Ακόμα όμως και όταν αναγνωρισθεί “επιτυχώς” η εκδιδομένη ως θύμα σωματεμπορίας, τυγχάνει συχνά αντιμετώπισης ωσάν είναι παραβάτιδα. Η βασική διαφοροποίηση εντέλει μεταξύ εκούσιας και εξαναγκαζόμενης εκδιδομένης έγκειται στην απόδοση του ενός ή του άλλου χαρακτηρισμού από τον επίσημο κοινωνικό έλεγχο, καταδεικνύοντας έτσι την κοινωνική κατασκευή της πορνείας υπό αυτό το δίπολο. Έτσι κρίνεται απολύτως αναγκαία η αντιμετώπιση της πορνείας ως σύνολο, τόσο κατά την άσκηση του επίσημου κοινωνικού, όσο και ποινικού ελέγχου.