Το δικαίωμα της ακροάσεως και η νομολογία του ΣτΕ

Το δικαίωμα της ακροάσεως έλκει την καταγωγή του από το δικαίωμα της υπερασπίσεως των διοικούμενων ενώπιον των διοικητικών αρχών και αποτελεί ένα θεμελιώδες δικαίωμα της έννομής τάξης μας. Το γεγονός αυτό προκύπτει και από την κατοχύρωση του στο άρθρο 20 παρ. 2 του Συντάγματος του 1975. Η ανεπιφύλακτη συνταγματική του κατοχύρωση, η οποία απετέλεσε παγκόσμια πρωτοτυπία, οδήγησε στη διατύπωση διαφόρων απόψεων, τόσο σε θεωρητικό, όσο και σε νομολογιακό επίπεδο για την ορθή ερμηνεία του πεδίου εφαρμογής του. Με την παρούσα διπλωματική εργασία θα γίνει προσπάθεια να αναλυθεί το εν λόγω δικαίωμα, τόσο στο πλαίσιο της θεωρίας, όσο και της νομολογίας, με ιδιαίτερη έμφαση στην τελευταία. Το πρώτο κεφάλαιο επικεντρώνεται στη θεωρητική ανάλυση του δικαιώματος. Αρχικά, θα επιχειρηθεί μια ιστορική αναδρομή και στη συνέχεια θα εξεταστούν τα συνταγματικά του θεμέλια. Έπειτα, θα προχωρήσουμε σε μια διεξοδική ανάλυση της διάταξης του άρθρου 20 παρ. 2 Σ και των διατάξεων του άρθρου 6 ΚΔΔιαδ, όπου κατοχυρώνεται το συγκεκριμένο δικαίωμα. Εν συνεχεία, παρουσιάζονται τα δικαιώματα που είναι στενά συνδεδεμένα με αυτό και κατ’ ουσίαν το ολοκληρώνουν. Τέλος, θα γίνει αναφορά στην προστασία του, τόσο στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο και στο πλαίσιο της ΕΣΔΑ. Στο δεύτερο κεφάλαιο θα επιχειρηθεί μια νομολογιακή επισκόπηση της πορείας του δικαιώματος. Αναλυτικότερα, κατ’ αρχήν θα γίνει αναφορά στην γενικότερη τάση περιορισμού του μέσα από τη νομολογία του ΣτΕ. Έπειτα, θα αναλυθεί το ζήτημα της εφαρμογής του ανάλογα με τη φύση της πράξεως που έχουμε απέναντι μας και στη συνέχεια, θα περάσουμε σε μια αναλυτική παρουσίαση των προϋποθέσεων εφαρμογής του. Επιπροσθέτως, θα αντιμετωπιστεί το ζήτημα της σύγκρουσης και στάθμισης του με την αρχή της διοικητικής αποτελεσματικότητας, αλλά και ο περιορισμός του για λόγους δημοσίου συμφέροντος. Ακόμη, θα εξετάσουμε ορισμένες ειδικότερες περιπτώσεις εφαρμογής του στο πλαίσιο φορολογικών και κοινωνικοασφαλιστικών διαφορών, αλλά και σε υποθέσεις αλλοδαπών. Κλείνοντας, θα γίνει αναφορά στη νομική κατασκευή της αλυσιτέλειας σε σχέση με το δικαίωμα της ακροάσεως, αλλά και στο ζήτημα του αυτεπάγγελτου δικαστικού ελέγχου της τήρησης του δικαιώματος. Τέλος, θα παρατεθούν τα γενικά συμπεράσματα.