Το καθεστώς περιβαλλοντικής ευθύνης που θεσπίζει η Οδηγία 2004/35 και η εφαρμογή της στην Ελλάδα

Από την πρώτη κιόλας στιγμή της παρουσίας της ανθρώπινης οντότητας, ο άνθρωπος είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με το περιβάλλον. Το περιβάλλον αποτελεί ένα αδιάκοπο πεδίο δράσης για τον άνθρωπο και τόπο ανάπτυξης της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής δραστηριότητάς και συμπεριφοράς του. Η αέναη και αλόγιστη παρέμβαση του ανθρώπου στο περιβάλλον, προκειμένου να επιτύχει το μέγιστο επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης σε ατομικό επίπεδο εκμεταλλευόμενος τους φυσικούς πόρους τους οποίους θεωρούσε ως ανεξάντλητους, είχε ως απόρροια αφενός μεν την ταχύτατη υποβάθμιση και καταστροφή του περιβάλλοντος αφετέρου δε προξένησε σοβαρούς κινδύνους στη λειτουργία του οικοσυστήματος και εν τέλει στην υγεία και την ευημερία του ίδιου του ατόμου. Η άμετρη και εγωιστική συμπεριφορά του ανθρώπου σε συνδυασμό την σημαντική υποβάθμιση του περιβάλλοντος που εγκυμονεί ανυπολόγιστους κινδύνους σε όλες τις εκφάνσεις της ανθρώπινης ύπαρξης , όχι μόνο της παρούσας γενιάς αλλά και των μελλοντικών, ήταν τα στοιχεία που κατέστησαν επιτακτική την άμεση ενεργοποίηση των νομοθετικών μηχανισμών για τη δημιουργία ενός νομικού οπλοστασίου σε ευρωπαϊκό επίπεδο ικανού να ανακόψει την ταχύτητα καταστροφής της φύσης και να εξασφαλίσει ένα υγιές και καθαρό περιβάλλον. Στόχος του νομοθετικού πλαισίου της οδηγίας 2004/35 /ΕΚ και του πδ 148/2009 δυνάμει του οποίου έχει μεταφερθεί η οδηγία στην ελληνική έννομη τάξη είναι ο εντοπισμός του φορέα εκμετάλλευσης, η ανάληψη του κόστους των δραστηριοτήτων που μολύνουν το περιβάλλον και η λήψη μέτρων αποτροπής ή εξάλειψης τέτοιων φαινομένων. Ωστόσο από την μέχρι σήμερα εφαρμογή υιοθέτηση τους δεν έχει κριθεί αποτελεσματική λαμβανομένων υπόψη ότι τα κράτη δεν συμμορφώθηκαν ταυτόχρονα και κατά τον ίδιο βαθμό την νομοθεσία της περιβαλλοντικής ευθύνης. Εξίσου σημαντικό είναι ότι δεν υπάρχει επαρκής και ακριβής πληροφόρηση εκ μέρους των κρατών μελών. Σε επίπεδο ελληνικής έννομης τάξης ο περιορισμένος αριθμός των δικαστικών αποφάσεων του ΣτΕ μαρτυρεί την περιορισμένη εφαρμογή και ανάγκη ερμηνείας του νομοθετικού πλαισίου.