Theatre/archaeology performance στην Ελλάδα: δυναμικές, ευκαιρίες και περιορισμοί

Το 1993 ο αρχαιολόγος Michael Shanks, επηρεασμένος από τις τάσεις της αρχαιολογικής έρευνας ήδη την δεκαετία του 1980 για διεπιστημονικότητα και συνεργασία μεταξύ των ερευνητικών πεδίων, ξεκινά μία συνεργασία με τον καθηγητή παραστατικών τεχνών και διευθυντή της θεατρική ομάδας Brith Hof, Michael Pearson στην αναζήτηση ενός υβριδικού πεδίου που θα αντλούσε από την αρχαιολογική γνώση και εμπειρία και θα χρησιμοποιούσε εργαλεία του θεάτρου. Το 2001, μετά από 7 χρόνια πειραματισμών, δημοσιεύουν το βιβλίο Theatre/archaeology και εισάγουν ουσιαστικά τον όρο «περφόρμανς θεάτρου/αρχαιολογίας». Δημιουργείται ένα ερευνητικό, πειραματικό πεδίο που υιοθετεί στοιχεία από την δημόσια αρχαιολογία, την αρχαιολογική εθνογραφία, την site-specific performance, το θέατρο των κοινοτήτων και τα μετουσιώνει σε καλλιτεχνικό προϊόν. Το 2009, στην ανασκαφή της Καλαυρίας στον Πόρο, ο αρχαιολόγος Γιάννης Χαμηλάκης συνεργάζεται με τον αρχαιολόγο και ηθοποιό Ευθύμη Θέου, στην βάση που έθεσαν οι Pearson και Shanks, και δημιουργούν μαζί την πρώτη περφόρμανς θεάτρου/ αρχαιολογίας στην Ελλάδα. Έκτοτε ο Ευθύμης Θέου δημιουργεί έργα που εντάσσουν στην θεματική τους το αρχαιολογικό υλικό, στοιχεία θεάτρου αλλά και τις κοινότητες στις οποίες παρουσιάζονται. Σκοπός του είναι αυτές οι performances να καταφέρουν να ενεργοποιήσουν τους αρχαιολογικούς χώρους και τις ανασκαφές στις οποίες παρουσιάζονται, ως πεδία πειραματισμού και σύγχρονης καλλιτεχνικής παραγωγής, χώρους που θα φιλοξενήσουν καλλιτέχνες στο σήμερα που επιθυμούν να δημιουργήσουν με βάση την αρχαιολογική έρευνα. Στην παρούσα εργασία επιχειρούμε να ερευνήσουμε κατά πόσο η περφόρμανς θεάτρου/αρχαιολογίας πετυχαίνει να μεταμορφώσει τους αρχαιολογικούς χώρους από ιερούς άβατους τόπους, σε πεδία πειραματισμού και αλληλεπίδρασης καλλιτεχνών, αρχαιολόγων και ντόπιων. Προκειμένου να οδηγηθούμε σε αποτελέσματα, θα διερευνήσουμε την σχέση της περφόρμανς θεάτρου/αρχαιολογίας με κάθε έναν από τους βασικούς παράγοντες που την καθορίζουν: αρχαιολογική κοινότητα, καλλιτέχνες, ομάδες κοινού και νομικό πλαίσιο χρήσης των χώρων. Η εργασία, αφού παρουσιάσει τα δεδομένα που συλλέχθηκαν με βάσει αυτούς τους άξονες, θα ανοίξει τη συζήτηση και θα κατάλήξει σε κάποιες διαπιστώσεις σχετικά με τους στόχους της περφόρμανς θεάτρου/αρχαιολογίας όπως τίθενται μέσω της βιβλιογραφίας, τις δυνατότητες που υπάρχουν, τις ευκαιρίες που γεννιούνται και φυσικά τους περιορισμούς που την συνοδεύουν.