Ο στρατηγικός ρόλος των σύγχρονων μη επανδρωμένων αεροσκαφών στο σύγχρονο πεδίο της μάχης

Η εξάπλωση και η συνεχώς αυξανόμενη χρήση των μη επανδρωμένων αερο-σκαφών (ΜΕΑ), ή πιο απλά drones, τόσο από τις ένοπλες δυνάμεις των χωρών όσο και από άλλες υπηρεσίες ασφαλείας, είναι ένα γεγονός που δεν επιδέχεται αμ-φισβήτηση. Η αγορά ΜΕΑ επεκτείνεται επίσης. Ήδη μέχρι το έτος 2020, υπήρχαν περισσότερα από 20.000 στρατιωτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε χρήση. Πριν λίγα χρόνια, η χρήση τους αποτελούσε «προνόμιο» μόνο στρατών υψηλής τεχνο-λογίας όπως των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Στην εποχή μας, drones κατασκευάζονται στη Κίνα, τη Ρωσία, την Τουρκία, το Ιράν και σε μικρότερες χώρες όπως η Ταϊβάν. Με βάση εκτιμήσεις του 2021, υπολογιζόταν ότι κατά τη δεκαετία 2019 – 2029 θα δαπανηθούν 96 δισεκατομμύρια δολάρια για στρατιωτικά μη επανδρωμένα αερο-σκάφη. Οι ένοπλες δυνάμεις των χωρών, ενδέχεται σύντομα να δαπανούν περισ-σότερα σε drones παρά σε άρματα μάχης, κάτι ανάλογο με τα Πολεμικά Ναυτικά ανά τον κόσμο που απομακρύνθηκαν από τα γιγάντια και ευάλωτα θωρηκτά προς μικρότερα και πιο ευέλικτα πλοία. Οι τρομοκρατικές οργανώσεις τα χρησιμοποιούν επίσης, αγοράζοντάς τα με αυξανόμενη τάση και εξοπλίζοντάς τα κατά βούληση. Τα παραπάνω, συνιστούν ένα σημείο καμπής στη στρατιωτική ιστορία, παρόμοιο – σε μικρό ή μεγάλο βαθμό – με αυτό των στρατιωτικών «επαναστάσεων» που επέφε-ραν οι κινητήρες jet, ή παλαιότερα, τα αυτόματα πυροβόλα όπλα. Η ανάπτυξη των drones ήταν μια αργή διαδικασία, αλλά πλέον η χρήση τους έχει αυξηθεί εκθετικά. Τα τελευταία χρόνια, η χρήση ΜΕΑ από αντιμαχόμενες πλευ-ρές και η ανάπτυξη αεράμυνας για την κατάρριψή τους ήταν ραγδαία. Το όπλα λέι-ζερ κάνουν συχνότερη την εμφάνισή τους όσο οι δυνατότητες των drones εξελίσσο-νται. Ταυτόχρονα, πολλοί σύγχρονοι στρατοί συνεχίζουν να αγωνίζονται να βρουν μια θέση στο νέο αυτό γίγνεσθαι. Τα ΜΕΑ βέβαια, δεν έχουν φτάσει ακόμα το μέγι-στο των δυνατοτήτων τους και είναι δύσκολο να προβλεφθεί αν θα υπάρξει σύντο-μα μια εποχή χωρίς πιλότους της πολεμικής αεροπορίας. Παράλληλα, η «επανά-σταση» των μη επανδρωμένων συστημάτων μετατοπίζεται στην Κίνα, την Τουρκία και άλλες χώρες και αυτό συμβαίνει με ρυθμούς γρήγορους. Υπό αυτή την έννοια, οι «πόλεμοι των drones» δεν αφορούν μόνο στην τεχνολογία, αλλά και στην αλλαγή της ισορροπίας δυνάμεων μεταξύ των ΗΠΑ, που ήταν η μία παγκόσμια υπερδύνα-μη μετά το 1990, και των νέων ανερχόμενων δυνάμεων όπως η Κίνα και η Ινδία. Ο στρατηγικός ρόλος των μη επανδρωμένων αεροσκαφών διαπιστώνεται στο πλαίσιο της εκάστοτε επιχείρησης. Δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι στον Πόλεμο του Κόλπου στις αρχές της δεκαετίας του 1990, τον πόλεμο της Αμερικής κατά της τρο-μοκρατίας στις αρχές του 21ου αιώνα, μέχρι και τον διεξαγόμενο στις μέρες μας πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας, ο ρόλος των ΜΕΑ έχει αυξηθεί σαφώς ως προς τη σημασία του και ως προς το βαθμό που επηρεάζουν το αποτέλεσμα του αγώνα. Όσο σημαντικός όμως και αν έχει αναδειχθεί ο ρόλος αυτός, σε καμία περίπτωση δεν θα ήταν πλήρως τεκμηριωμένη μια ερευνητική θέση που θα υποστήριζε ότι ο παράγοντας «drones» καθορίζει από μόνος του το αποτέλεσμα μιας πολεμικής α-ναμέτρησης. Τα πυρηνικά όπλα, τα σύγχρονα πλοία των Πολεμικών Ναυτικών, τα επανδρωμένα αεροσκάφη των Πολεμικών Αεροποριών, το πυραυλικό Πυροβολικό και το Πυροβολικό Μάχης, τα άρματα μάχης, τα αντιαεροπορικά συστήματα και τα αντιαρματικά όπλα, όλα αυτά αποτελούν ακόμα παράγοντες που διατηρούν υψηλή αξία ως προς την έκβαση των αναμετρήσεων. Ωστόσο, δεν αμφισβητείται ο στρατηγικός ρόλος και η επίδραση των σύγχρο-νων μη επανδρωμένων αεροσκαφών και μάλιστα σε όλα επίπεδα του πολέμου. Η σημερινή πραγματικότητα, επιτάσσει ότι μία χώρα που επιθυμεί να διατηρήσει ή να βελτιώσει τη θέση ισχύος της, οφείλει να υιοθετήσει τη χρήση των ΜΕΑ σε όλο το φάσμα της Στρατηγικής, από το τακτικό επίπεδο έως και το στρατηγικό επίπεδο, ενίοτε ακόμα και έως αυτό της Υψηλής Στρατηγικής και της Πολιτικής.