Η τέχνη της στρατηγικής άμυνας: στρατηγική άμυνα στο Β' ΠΠ

Η στρατηγική άμυνα, ως μέθοδος διεξαγωγής αμυντικού αγώνα, δεν είναι σύγχρονο εφεύρημα, αλλά συναντάται ως στοιχείο στρατηγικού και επιχειρησιακού σχεδιασμού σε σημαντικές πολεμικές αναμετρήσεις του παρελθόντος. Αποτέλεσε πολεμικό τέχνασμα ευφυών στρατιωτικών ηγετών, αναγνωρίστηκε η αποτελε-σματικότητά της και υιοθετήθηκε, ως μέθοδος, από τις σύγχρονες ένοπλες δυνάμεις. Αναζητώντας τον ορισμό της, θα μπορούσε να αναφερθεί ότι, είναι η άμυνα που στηρίζεται στην ευρεία χρησιμοποίηση της επιθετικής ενέργειας, με σκοπό, την απορρόφηση της εχθρικής ισχύος, τη διατήρηση της αμυντικής τοποθεσίας, τον εφελκυσμό του εχθρού σε χώρους καταστροφής, την πρόκληση στον εχθρό όσο το δυνατό περισσότερων απωλειών και τη δημιουργία συνθηκών, που θα επιτρέψουν στις φίλιες δυνάμεις να ανακτήσουν την πρωτοβουλία. Σκοπός της παρούσας διατριβής, αποτελεί η ανάλυση της τέχνης της στρατηγικής άμυνας, μέσα από τη μελέτη σύγχρονων στρατιωτικών δογμάτων καθώς και από την ανάλυση ιστορικών παραδειγμάτων αμυντικών επιχειρήσεων τόσο κατά τον Β’ ΠΠ, με έμφαση στους Γερμανούς, όσο και κατά τον ΕλληνοΙταλικό πόλεμο. Ξεκινώντας από το ελληνικό στρατιωτικό δόγμα, παρατηρούμε ότι η στρατηγική άμυνα εμφανίζεται με τον όρο «κινητή άμυνα» και θέτει ως σκοπό την εφέλκυση του εχθρού σε κατάλληλους χώρους και την καταστροφή του, με αποφασιστικές και μεγάλης κλίμακας αντεπιθέσεις. Αντιθέτως στον αμερικανικό ελιγμό, η μέθοδος επικεντρώνεται στην εκτέλεση αντεπιθέσεων και λιγότερο στην απορρόφηση της εχθρικής ενέργειας, όπως συμβαίνει στα ελληνικά δεδομένα. Η διεξαγωγή της στρατηγικής άμυνας, αποτέλεσε το βασικό στοιχείο του αμυντικού σχεδιασμού, κατά τις επιχειρήσεις του Β’ ΠΠ και ιδιαίτερα των Γερμανών, με αντικειμενικό σκοπό την ταχύτερη δυνατή μετάβαση στην επίθεση. Όποτε χρειάστηκε να αμυνθούν οι Γερμανοί, ανεξάρτητα από το μόνιμο αριθμητικό μειονέκτημά τους, εφάρμοζαν την ίδια τακτική. Στρατηγική άμυνα με περιορισμένη διάρκεια στην απορρόφηση της εχθρικής ενέργειας και βεβιασμένη μετάβαση σε άκρατη επιθετικότητα, στα όρια της σπατάλης των λιγοστών διαθέσιμων εφεδρειών. Αντιθέτως, η ελληνική εφαρμογή της στρατηγικής άμυνας στην Πίνδο το 1940 ήταν πιο συνετά σχεδιασμένη και εκτελεσμένη, διαφοροποιώντας τις έννοιες της ταχυκινησίας και ευελιξίας από το απόλυτο στο συγκριτικό. Οι Έλληνες ήταν πιο ευέλικτοι και ταχυκίνητοι από τους Ιταλούς, όχι απόλυτα, αλλά συγκριτικά στο συγκεκεριμένο ορεινό όγκο της Ηπείρου, εισάγωντας έτσι τη φύσης του εδάφους, στους παράγοντες διεξαγωγής της μεθόδου. Σε αντιδιαστολή με την Πίνδο όπου η παραχώρηση εθνικού εδάφους δημιούρ-γησε ευνοϊκές συνθήκες, στον Έβρο οποιαδήποτε αντίστοιχη παραχώρηση είναι απαγορευτική, γιατί κανένα τακτικό πλεονέκτημα δεν συγκρίνεται με τις πολιτικές και ηθικές επιπτώσεις. Στη Θράκη, η διεξαγωγή της στρατηγικής άμυνας δεν είναι εφικτή, γιατί είναι εθνικά απαγορευτική η τακτική κίνηση δυτικά. Η επιτυχής σχεδιάση της στρατηγικής άμυνας αποτελεί αντικείμενο ευφυούς επιχειρησιακού ελιγμού, ενώ η καθ’ υπερβολή μετάβαση από την άμυνα στην επίθεση, όπως φάνηκε από τις γερμανικές επιχειρήσεις στον Β’ ΠΠ, φθείρει τις εφεδρείες και διαμορφώνει δυσμενή δεδομένα. Η στρατηγική άμυνα αποτελεί την χαρακτηριστικότερη επιχειρησιακή έκφραση ελιγμού της αλληλεπίδρασης άμυνας και επίθεσης και συνοψίζεται από τον θεμελιωτή της έμμεσης προσέγγισης Σουν Τσου με την εξής παραίνεση: «Στη μάχη χρησιμοποιείστε την «άμεση» δύναμη για να απασχολήσετε τον εχθρό και την «έμμεση» για να νικήσετε».