Εξόρυξη μεγάλων δεδομένων (Data Mining) στην πολιτική επιστήμη: σκιαγραφώντας το πολιτικό πεδίο της Ελλάδας κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης

Η παρούσα διδακτορική διατριβή μελετά τον πολιτικό λόγο και αναφέρεται στην ανάλυση της εκλογικής συμπεριφοράς. Εφαρμόζει μια θεωρητική προσέγγιση της αριστεράς από τη σκοπιά της λακανικής παράδοσης, και τη συνδυάζει με την υπολογιστική εξόρυξη (data mining) και ανάλυση των δεδομένων από το Twitter το οποίο υπήρξε ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία της πολιτικής επικοινωνίας. Η χρονική περίοδος που ερευνήσαμε καλύπτει τις τρεις εκλογικές αναμετρή¬σεις στην Ελλάδα, τα έτη 2015 (Ιανουάριος και Σεπτέμβριος) και 2019. Για τις ανάγκες της επεξεργασίας και ανάλυσης των δεδομένων συμπληρώσαμε ένα ειδικό λεξικό προσαρμόζοντάς το στα ελληνικά και μεριμνώντας για την κάλυψη του πολιτικού λόγου. Παράλληλα, τα συμπεράσματα κάθε εκλογικής αναμέτρησης έχουν οπτικοποιηθεί συμπληρώνοντας με αυτόν τον τρόπο καθοριστικά το κείμενο. Με αυτή την έννοια, η οπτικοποίηση δεν συνιστά απλή εικονογράφηση, αλλά αποτελεί ουσιαστικό μέρος της έρευνας και παρουσίασής της, χωρίς το οποίο η κατανόηση των λόγων και των πινάκων παραμένει ημιτελής. H ανάλυση του αισθήματος, που πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τη θεωρία του Plutchik, ανέδειξε διαφοροποιήσεις στην έντα¬ση των αρνητικών αισθημάτων. Η δυναμική της έντασης αυτής είναι ικανή να επηρεάζει την εκλογική συμπεριφορά και να προετοιμάζει για εναλλαγή στους ρόλους μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολί¬τευσης. Ο Θυμός και η Αηδία, όπως η Απογοήτευση και η Ντροπή κυριάρχησαν και στις τρεις εκλογικές αναμετρήσεις, και φαίνεται πως αιτιολογούν τη σημαντική άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ , τον Ιανουάριο του 2015, όταν για πρώτη φορά ανέλαβε τη διακυβέρνηση. Αντίθετα, η Περιφρόνηση φαίνεται πως συνδέεται με την παλινόρθωση του παλαιού κομματικού συστήματος τον Ιούλιο του 2019. Στην έρευνά μας εστιάσαμε στις μεγαλύτερες κοινότητες του δικτύου το οποίο συγκροτείται κάθε φορά γύρω από τα tweets που συγκεντρώσαμε. Σε αυτές τα κεντρικά πρόσωπα προέρχονται από τα μεγαλύτερα κόμματα, εκείνα που καταλαμβάνουν τις πρώτες θέσεις στις επιλογές των ψηφοφόρων και συμμετέχουν στη νομή της εξουσίας. Σε μελλοντική έρευνα σκοπεύουμε να εστιάσουμε στις κοινότητες μεσαίου μεγέθους, όπου είναι πιθανόν να συναντήσουμε λιγότερο γνωστά δημό¬σια πρόσωπα, προερχόμενα από μικρότερα κόμματα, και είναι πιθανότερο να διεξάγεται εντονότερη συζήτηση και αντιπαρα¬θέσεις. Η πρωτοτυπία της διατριβής αυτής, έγκειται στο γεγονός ότι εφαρμόζει θεωρητικές προσεγγίσεις σε συνδυασμό με την υιοθέτηση υπολογιστικών μεθόδων για τη συγκριτική ανάλυση των ευρημάτων από τρεις διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις, και αφ’ ετέρου στον πειραματισμό με νέους τρόπους ανάδειξης και οπτικοποίησης των ευρημάτων της ανάλυσης αισθήματος.