Η σχέση της συναισθηματικής νοημοσύνης και των θετικών συναισθημάτων με την εμφάνιση του συνδρόμου επαγγελματικής εξουθένωσης σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας

Στόχος της παρούσας μεταπτυχιακής εργασίας, είναι να διερευνήσει τη σχέση της συναισθηματικής νοημοσύνης και των θετικών συναισθημάτων, με το σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης, σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Η συναισθηματική νοημοσύνη, είναι η ικανότητα κάποιου να αναγνωρίζει και να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του, για να δράσει αποτελεσματικά. Επηρεάζει όλους τους τομείς της ζωής του ατόμου και φαίνεται να αποτελεί προστατευτικό παράγοντα, απέναντι στην εμφάνιση του συνδρόμου επαγγελματικής εξουθένωσης. Η επαγγελματική εξουθένωση, είναι το σύνδρομο συναισθηματικής εξάντλησης, αποπροσωποίησης και χαμηλής προσωπικής επίτευξης, το οποίο απορρέει από χρόνια έκθεση σε συναισθηματικά φορτισμένες συνθήκες, στον τομέα παροχής υπηρεσιών και μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη και χαμηλή αυτοεκτίμηση. Η βίωση θετικών συναισθημάτων, φαίνεται να διευρύνει το πεδίο σκέψης, δράσης και προσοχής και να αποτελεί αντίδοτο, στα αρνητικά συναισθήματα. Το δείγμα της έρευνας ήταν 166 (Ν=166) Έλληνες επαγγελματίες ψυχικής υγείας (ψυχολόγοι, ψυχίατροι, ψυχοθεραπευτές, κοινωνικοί λειτουργοί, σύμβουλοι ψυχικής υγείας, λογοθεραπευτές, εργοθεραπευτές, ειδικοί παιδαγωγοί, επισκέπτες ψυχικής υγείας, δραματοθεραπευτές, μουσικοθεραπευτές,νοσηλευτές ). Η συναισθηματική νοημοσύνη ερευνήθηκε ως χαρακτηριστικό της προσωπικότητας και τα αποτελέσματα έδειξαν ότι, όσο αυξάνονται τα θετικά συναισθήματα, αυξάνεται και η ΣΝ. Ακόμα ισχυρότερη συνάφεια, είχε η ταυτόχρονη παρουσία θετικών και απουσία αρνητικών συναισθημάτων, η οποία επηρέαζε πιο ομοιογενώς όλους τους παράγοντες της συναισθηματικής νοημοσύνης. Επίσης, τα αποτελέσματα έδειξαν μια ήπια αρνητική σχέση, ανάμεσα στα θετικά συναισθήματα και την επαγγελματική εξουθένωση και μια ισχυρότερη αρνητική σχέση, ανάμεσα στον λόγο θετικών/αρνητικών συναισθημάτων και όλους τους παράγοντες επαγγελματικής εξουθένωσης. Ακόμα, φάνηκε ότι, τα αρνητικά συναισθήματα, μειώνουν τα συνολικά επίπεδα συναισθηματικής νοημοσύνης και ο παράγοντας, στον οποίο έχουν μεγαλύτερη επίδραση, είναι ο αυτοέλεγχος. Παράλληλα, όσο μειώνεται ο αυτοέλεχος, τόσο φαίνεται να αυξάνεται η επαγγελματική εξουθένωση. Ο παράγοντας ηλικία, δεν φάνηκε να επηρεάζει σημαντικά τις μεταβλητές της συναισθηματικής νοημοσύνης και της επαγγελματικής εξουθένωσης, αλλά να σχετίζεται θετικά με τον παράγοντα αυτοέλεγχο. Ακόμα, τα θετικά συναισθήματα είχαν αρνητική σχέση με την επαγγελματική εξουθένωση και όσο αυξάνονταν, τόσο η επαγγελματική εξουθένωση και οι παράγοντές της, μειώνονταν. Φαίνεται ότι η θετικότητα, μέσω των ψυχολογικών, σωματικών και κοινωνικών πόρων που προσφέρει στο άτομο, ενισχύει τη ψυχική ανθεκτικότητα, απέναντι σε στρεσογόνες συνθήκες. Ενδέχεται, τα θετικά συναισθήματα να αποτελούν προστατευτικό παράγοντα απέναντι στην επαγγελματική εξουθένωση και μένει να διερευνηθεί μελλοντικά αυτή η σχέση. Στο τέλος της έρευνας, συζητούνται διεξοδικά οι περιορισμοί και οι μελλοντικές κατευθύνσεις.