Η μόνιμη έκθεση της συλλογής σύγχρονης τέχνης της Εθνικής Πινακοθήκης: Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου: μία κριτική προσέγγιση

Η ιστορική συγκρότηση του μουσείου επιδέχεται πολλές αναγνώσεις. Το δημόσιο μουσείο δημιουργείται στα τέλη του 18ου αιώνα ως φορέας διάσωσης και διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς και ιστορίας. Στα μέσα του 19ου αιώνα το εθνικό μουσείο έχει επικρατήσει και έχει καθιερωθεί η αποστολή του ως δημόσιου οργανισμού με παιδευτικό χαρακτήρα. Κατά τον 20ό αιώνα η εικόνα του μουσείου – θησαυροφυλακίου είναι πλέον αρκετά μακρινή. Παύει να αποτελεί τον αποκλειστικό θεσμό μνήμης, διαφύλαξης και αρχειοθέτησης του ιστορικού παρελθόντος. Σήμερα, στον 21ο αιώνα, το μουσείο δεν θυμίζει - σε καμία περίπτωση- έναν χώρο παθητικό όπου ο επισκέπτης/τρια ακολουθεί μία προδιαγεγραμμένη διαδρομή περιήγησης, αντιθέτως η επίσκεψη σε αυτό αποτελεί μία προσωπική εμπειρία. Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον τρόπο ορισμού, πρόσληψης και παρουσίασης της σύγχρονης ελληνικής τέχνης από την Εθνική Πινακοθήκη - Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου. Η ανακαίνιση του κεντρικού κτηρίου της Πινακοθήκης προσέθεσε στο υπάρχον κτήριο έναν επιπλέον όροφο ειδικά διαμορφωμένο για την παρουσίαση έργων σύγχρονης ελληνικής τέχνης από τη μόνιμη συλλογή του μουσείου. Η επέκταση των εκθεσιακών χώρων της Πινακοθήκης επιτρέπει την εκτενέστερη παρουσίαση της μόνιμης συλλογής σύγχρονης τέχνης και προσφέρει νέες αναγνώσεις των έργων της. Επιπλέον, δίνει τη δυνατότητα διοργάνωσης περισσότερων περιοδικών εκθέσεων και άλλων δράσεων στο χώρο του μουσείου. Η παρούσα εργασία παρέχει μία συνολική αποτίμηση του τρόπου παρουσίασης και ερμηνείας της συλλογής σύγχρονης ελληνικής τέχνης από το θεσμό, ο οποίος έπειτα από τριάντα χρόνια τελεί υπό νέα διεύθυνση. Στο πλαίσιο της διερεύνησης του θεσμικού πλαισίου κρίθηκε αναγκαία η συζήτηση με πρώην εφόρους, την επιμελήτρια Νεοελληνικής Ζωγραφικής και νέων μέσων έκφρασης και τέλος, με τη νυν διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης. Επιπλέον, κρίθηκε απαραίτητη η μελέτη του αρχείου της Εθνικής Πινακοθήκης και του αρχειακού υλικού του Ινστιτούτου Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης. Από τα ευρήματα της έρευνας προέκυψαν ουσιώδη συμπεράσματα που τεκμηριώνουν ότι η εδραίωση και επέκταση του κεντρικού κτηρίου της Πινακοθήκης, καθώς ο ρόλος που διαδραμάτισαν οι διευθυντές της στα 100 και πλέον χρόνια λειτουργίας του μουσείου, συνέβαλαν καθοριστικά στον τρόπο εμπλουτισμού, ανάπτυξης και παρουσίασης των συλλογών του.