Οι αντιβενιζελικές κυβερνήσεις (1915-1917)

Abstract

Η παρούσα εργασία πραγματεύεται την πολιτική που άσκησαν οι αντιβενιζελικές κυβερνήσεις στην Ελλάδα την περίοδο 1915-1917. Πρόκειται για την περίοδο που αποτελεί την απαρχή του Εθνικού Διχασμού, δηλαδή της σύγκρουσης του αρχηγού του Κόμματος των Φιλελευθέρων Ελευθερίου Βενιζέλου και του βασιλιά της Ελλάδας Κωνσταντίνου Α΄ σχετικά με τη συμμετοχή ή μη της χώρας στον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο· σύγκρουσης η οποία δίχασε την ελληνική κοινωνία (και την επικράτεια) σε δύο κόσμους: τον βενιζελικό και τον αντιβενιζελικό. Η εργασία αυτή, ειδικότερα, επικεντρώνεται αφ’ενός στη μελέτη της εξωτερικής πολιτικής που άσκησαν οι αντιβενιζελικές κυβερνήσεις της συγκεκριμένης περιόδου και αφ’ετέρου στη μελέτη του τρόπου με τον οποίον αντιμετώπισαν τους πολιτικούς τους αντιπάλους. Σκοπός της εργασίας είναι η κατανόηση των επιχειρημάτων των αντιβενιζελικών υπέρ της ουδετερότητας, η ανάδειξη της εξάρτησης των κυβερνήσεων από το Στέμμα, καθώς και της αλλαγής, η οποία συνέβη στην εσωτερική πολιτική σκηνή με τη χρήση της βίας ως μέσου επιβολής πολιτικών απόψεων. Η εργασία αυτή στηρίχθηκε στη μελέτη του ελληνικού Τύπου της εποχής, των πρακτικών της Ελληνικής Βουλής, των απομνημονευμάτων-ημερολογίων των πρωταγωνιστών (και γενικά ανθρώπων που έζησαν από κοντά τα γεγονότα), καθώς και στη μελέτη της δευτερογενούς βιβλιογραφίας.This study examines the policy implemented by the anti-Venizelist governments in Greece during the period of 1915-1917. This period marks the beginning of the National Division, which refers to the conflict between the leader of the Liberal Party, Eleftherios Venizelos, and King Constantine I of Greece over the country’s involvement in the First World War. This confrontation polarized Greek society (and its territory) into two opposing factions: the Venizelists and the anti-Venizelists. The present work focuses primarily on two interrelated areas: first, the analysis of the foreign policy implemented by the anti-Venizelist governments during this critical juncture; and second, the examination of their approach toward political dissent and opposition. The objective is to elucidate the rationale behind the anti-Venizelist advocacy for neutrality, to highlight the dependence of governments on the Crown, as well as the transformation that occurred within the domestic political landscape, particularly the legitimization of violence as a means of enforcing political agendas. This study is based on the examination of contemporary Greek press sources, the proceedings of the Hellenic Parliament, the memoirs and diaries of key figures (as well as individuals who experienced the events firsthand), and a critical review of the relevant secondary literature.