Καθεστώτα αποστρατικοποίησης: ισορροπώντας ανάμεσα στον περιορισμό της κρατικής κυριαρχίας και στο φυσικό δικαίωμα νόμιμης άμυνας. Επισκόπηση των καθεστώτων αποστρατικοποίησης με έμφαση στο καθεστώς των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου

Abstract

Η αποστρατικοποίηση αποτελεί έναν θεσμό, που επεμβαίνει έντονα στην άσκηση της κρατική κυριαρχίας, συνιστώντας μια ιδιαίτερη περίπτωση επιβαρύνσεώς της. Σκοπός της παρούσης εργασίας αποτελεί η διερεύνηση της έκτασης του περιορισμού, που επιφέρουν τα καθεστώτα αποστρατικοποίησης στην κρατική κυριαρχία, με απώτερο στόχο την εξακρίβωση του κατά πόσο ο περιορισμός αυτός φθάνει να επηρεάζει την ενάσκηση κρίσιμων για την προστασία της κρατικής κυριαρχίας δικαιωμάτων του αποστρατικοποιημένου κράτους, όπως το φυσικό δικαίωμά του νόμιμης άμυνας. Μέσα από την ανάλυση του θεσμού της αποστρατικοποίησης και την επισκόπηση των βασικών γνωρισμάτων του, την δειγματική επισκόπηση καθεστώτων αποστρατικοποίησης, τη συσχέτιση του θεσμού με το φυσικό δικαίωμα νόμιμης άμυνας, και τη μελέτη περίπτωσης του καθεστώτος αποστρατικοποίησης των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου εξάγονται κρίσιμα συμπεράσματα για το υπό κρίση ερευνητικό ερώτημα. Ενόψει της ως άνω διερεύνησης, η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο θεσμός της αποστρατικοποίησης, καίτοι περιοριστικός για την κρατική κυριαρχία, δεν μπορεί να οδηγεί στην απώλεια ζωτικών για αυτή δικαιωμάτων, όπως το φυσικό δικαίωμα νόμιμης άμυνας, επεμβαίνοντας αναπόδραστα και εμποδίζοντας καταλυτικά την ενάσκησή του.Demilitarization is an institution that strongly intervenes in the exercise of state sovereignty, being a special case that causes its limitation. The purpose of this work is to investigate the extent of the limitation imposed by demilitarization regimes to state sovereignty, with the ultimate aim of ascertaining whether this limitation affects the exercise of rights that are crucial to the protection of state sovereignty of the demilitarized state, such as its inherent right of self- defense. Through the analysis of the institution of demilitarization and the overview of its main features, the overview of certain demilitarization regimes, the association of the institution with the inherent right of self-defense, and the case study of the demilitarization regime of the Eastern Aegean islands, critical conclusions are drawn regarding the research question under consideration. In view of the above investigation, the work concludes that the institution of demilitarization, although restrictive to state sovereignty, cannot lead the demilitarized state to lose vital rights, such as its inherent right of self-defense, by inevitably hindering or catalysing its exercise.