Η σχέση μεταξύ της «αμοιβαίας εμπιστοσύνης» και της «καλόπιστης συνεργασίας» κατά την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης

Abstract

Η παρούσα εργασία επιχειρεί μια μελέτη της κανονιστικής σύζευξης μεταξύ της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και της καλόπιστης συνεργασίας, αναδεικνύοντας πώς η σύμπλευση αυτών των δύο αρχών επανακαθορίζει το σύγχρονο ευρωπαϊκό ποινικό οικοδόμημα. Σε έναν Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης που δοκιμάζεται από συστημικές προκλήσεις, η αμοιβαία εμπιστοσύνη απογυμνώνεται από τον παραδοσιακό, αξιωματικό της χαρακτήρα και μεταστοιχειώνεται σε μια δυναμική νομική σχέση, η οποία τελεί υπό την αίρεση της διαρκούς δικαιοκρατικής επαλήθευσης. Η κεντρική θέση της εργασίας εστιάζει στο γεγονός ότι η καλόπιστη συνεργασία δεν συνιστά απλώς έναν μηχανισμό τυπικής συνδρομής αλλά την απαραίτητη προϋπόθεση για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης, επιβάλλοντας στις δικαστικές αρχές ένα αμοιβαίο καθήκον θεσμικής ειλικρίνειας. Σε αυτό το πλαίσιο, η εργασία εξετάζει τη μετεξέλιξη των εννοιών αυτών μέσα από τη διαλεκτική σχέση και τη συγκριτική ανάλυση της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Διερευνάται πώς η σύγκλιση των δύο δικαιοδοσιών επιβάλλει μια νέα αρχιτεκτονική ελέγχου, όπου η εμπιστοσύνη δεν τεκμαίρεται αμάχητα, αλλά επαληθεύεται μέσω της καλόπιστης παροχής και αξιολόγησης διαβεβαιώσεων για τις συνθήκες κράτησης και τη δικαιοκρατική ποιότητα των συστημάτων. Καταληκτικά, υποστηρίζεται ότι η αμοιβαία εμπιστοσύνη και η καλόπιστη συνεργασία αποτελούν τις δύο όψεις μιας κοινής δέσμευσης στον ευρωπαϊκό νομικό πολιτισμό, η οποία νομιμοποιείται μόνον όταν η αποτελεσματικότητα της ποινικής καταστολής συμπορεύεται με την εναρμόνιση των δικονομικών εγγυήσεων. Μέσω αυτής της συγκριτικής προσέγγισης, αναδεικνύεται η ανάγκη για μια «κριτική εμπιστοσύνη» που αίρει τις ασυμμετρίες μεταξύ των κρατών μελών και θωρακίζει τον Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης ως ένα οικοδόμημα προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπεια και του Κράτους Δικαίου.This thesis attempts a study of the normative coupling between mutual trust and sincere cooperation, highlighting how the convergence of these two principles redefines the contemporary European criminal justice framework. Within an Area of Freedom, Security and Justice tested by systemic challenges, mutual trust is stripped of its traditional, axiomatic character and is transformed into a dynamic legal relationship, subject to continuous rule-of-law verification. The central thesis focuses on the fact that sincere cooperation does not merely constitute a mechanism of formal assistance, but rather the essential prerequisite for maintaining trust, imposing a mutual duty of institutional sincerity upon judicial authorities. In this context, the study examines the evolution of these concepts through the dialectical relationship and comparative analysis of the case-law of the Court of Justice of the European Union and the European Court of Human Rights. It explores how the convergence of these two jurisdictions mandates a new architecture of oversight, where trust is no longer irrebuttably presumed but is verified through the bona fide provision and assessment of assurances regarding detention conditions and the rule-of-law quality of national systems. In conclusion, it is argued that mutual trust and sincere cooperation constitute two sides of a common commitment to the European legal culture, which is legitimized only when the effectiveness of criminal prosecution is aligned with the harmonization of procedural safeguards. Through this comparative approach, the need for a "critical trust" emerges—one that eliminates asymmetries between Member States and reinforces the Area of Freedom, Security and Justice as a structure for the protection of human dignity and the Rule of Law.