Ο Γ. Σκληρός και ο ελληνικός μαρξισμός

Abstract

Αποτελεί κοινό τόπο για τους ιστορικούς της κοινωνικής σκέψης στην Ελλάδα ότι η δημοσίευση στα 1907 του Κοινωνικού μας Ζητήματος του Γ.Σκληρού συνιστά τη γενέθλια πράξη δύο σημαντικών, διαφορετικών όσο και αρχικά παράλληλων, διαδικασιών στους κόλπους της ελληνικής διανόησης. Από τη μια μεριά, με το έργο αυτό οι έλληνες διανοούμενοι της εποχής θα γνωρίσουν την ορολογία και την προβληματική του διαλεκτικού και ιστορικού υλισμού και θα αντιμετωπίσουν μια πρώτη εφαρμογή της μαρξιστικής μεθόδου στην ανάλυση των ζητημάτων που απασχολούσαν την ελληνική κοινωνία.1 Από την άλλη, η προνομιακή ενασχόληση του συγγραφέα με το γλωσσικό ζήτημα θα σηματοδοτήσει την πολιτικοποίηση αλλά και τη διάσπαση, τελικά, του πιο σημαντικού πολιτιστικού κινήματος των πρώτων δεκαετιών του αιώνα μας στην Ελλάδα του δημοτικισμούIt is a common point among historians of social thought in Greece that the 1907 publication of Our Social Question by G. Sklavos marks the founding moment of two important, distinct yet initially parallel processes within Greek intellectual life. On the one hand, through this work, Greek intellectuals of the time were introduced to the terminology and problematic of dialectical and historical materialism, and confronted a first application of the Marxist method to the analysis of issues concerning Greek society. On the other hand, the author's privileged engagement with the language question signaled both the politicization and, ultimately, the fragmentation of the most significant cultural movement of the early decades of the 20th century in Greece: the Demoticism movement.