Πολιτικές ψυχικής υγείας και οικονομική κρίση: η πορεία της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης σε συνθήκες λιτότητας

Abstract

Η παρούσα εργασία διατρέχει την πορεία της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στην Ελλάδα, καταγράφοντας τις αντιφάσεις και τις ημιτελείς διαδρομές της μετάβασης από το ασυλικό στο κοινοτικό μοντέλο φροντίδας μέσα σε ένα πλαίσιο αδύναμου κράτους πρόνοιας. Ιδιαίτερα εστιάζει το πώς η χρόνια υποχρηματοδότηση, οι δημοσιονομικοί περιορισμοί και η συρρίκνωση της δημόσιας δαπάνης υγείας ιδίως μετά την οικονομική κρίση του 2008 δεν λειτούργησαν απλώς ως εξωτερικό εμπόδιο, αλλά αναδιαμόρφωσαν εκ των έσω τις προτεραιότητες, τις δομές και τα όρια της μεταρρύθμισης. Ακόμα διερευνάται πώς η έννοια της επικινδυνότητας και ο τρόπος διαχείρισής της αρθρώνονται με τις οικονομικές και πολιτικές επιλογές, επηρεάζοντας την ισορροπία μεταξύ κοινωνικού ελέγχου/περιορισμού και κοινωνικής υποστήριξης/προαγωγής δικαιωμάτων των ψυχικά ασθενών.This thesis traces the trajectory of psychiatric reform in Greece, highlighting the contradictions and incomplete pathways of the transition from the asylum-based to the community-based model of care within the framework of a weak welfare state. It focuses particularly on how chronic underfunding, fiscal constraints, and the contraction of public health expenditure—especially after the 2008 economic crisis—did not merely act as external obstacles but reshaped from within the priorities, structures, and boundaries of the reform itself. It also explores how the notion of dangerousness and its modes of management are articulated through economic and political choices, influencing the balance between social control/restriction and social support/promotion of the rights of people with mental illness.