Εθνικισμός, λαϊκισμός και νοσταλγία στο δημόσιο λόγο της Georgia Meloni

Abstract

Στην παρούσα μελέτη επιδιώκεται να διερευνηθούν οι ρητορικές και ιδεολογικές στρατηγικές που χρησιμοποιεί η Giorgia Meloni μέσα από το πρίσμα τριών αλληλένδετων εννοιολογικών αξόνων: του εθνικισμού, του λαϊκισμού και της νοσταλγίας. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι να συμβάλλει σε ένα αυξανόμενο σώμα ερευνών που επιδιώκουν να εξηγήσουν πώς οι ακροδεξιές ρητορικές αποκτούν νομιμότητα εντός των φιλελεύθερων δημοκρατικών κοινωνιών. Ακολουθώντας αυτή τη ρητορική συνέχεια πέρα από τα πολιτικά όρια, η έρευνα ρίχνει φως στο πώς η ιδεολογικά φορτισμένη ρητορική διατηρείται, ενισχύεται ή αναδιατυπώνεται στρατηγικά κατά τη μετάβαση από την αντιπολίτευση στην διακυβέρνηση.Το εμπειρικό υλικό που αναλύεται σε αυτή τη διατριβή αποτελείται από μια επιλεγμένη συλλογή δημόσιων ομιλιών και πολιτικών αναφορών της Giorgia Meloni που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 2019 και 2024. Η χρονική διαίρεση του υλικού είναι κεντρική για το σχεδιασμό της έρευνας. Η πρώτη φάση καλύπτει την περίοδο από το 2019 έως το 2022, Η δεύτερη φάση καλύπτει την περίοδο από το 2022 έως το 2024, μετά τον διορισμό της ως πρωθυπουργού.This article examines how far-right political rhetoric is discursively legitimized within liberal democratic contexts by focusing on the case of Giorgia Meloni. Drawing on scholarship on nationalism and populism, the study explores how ideologically charged discourse is reproduced, recalibrated, or strategically moderated as political actors transition from opposition to executive power. The analysis is based on a qualitative thematic discourse analysis of a selected corpus of public speeches and political statements delivered by Meloni between 2019 and 2024. The material is divided into two analytical phases: the period from 2019 to 2022, when Meloni operated as leader of the opposition, and the period from 2022 to 2024, following her appointment as Prime Minister of Italy. The article conceptualizes Meloni’s rhetoric through three interrelated analytical lenses: nationalism, populism (understood in ideational terms), and nostalgia. It argues that while populist and nationalist frames remain central across both periods, their articulation undergoes significant transformation in response to institutional constraints and governing responsibilities. Nostalgia operates as a key mediating device, enabling continuity between oppositional and governmental discourse while facilitating the normalization of far-right narratives within mainstream political space. Overall, the findings contribute to debates on the relationship between populism, nationalism, and democratic legitimacy by illustrating how far-right actors strategically negotiate ideological consistency and political respectability once in power.