Η μακροοικονομία κρίσεων βρίσκεται εκτός (συμβατικής) ακαδημαϊκής σκέψης

Abstract

Την έναρξη της κρίσης του 2008 σηματοδότησε το σκάσιμο της φούσκας στην αγορά στέγασης στις ΗΠΑ. Πάντα το σκάσιμο μίας φούσκας σε μία αγορά αποτελεί το εναρκτήριο σημείο μίας κρίσης (όπως η αγορά τουλίπας το 1648 ή, πιο πρόσφατα, η πτώση του χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης το 1929). Υπό αυτή τη συνθήκη, η παρούσα κρίση δεν διαφέρει από τις προηγούμενες. Οι ιδιαιτερότητές της είναι δύο. Καταρχάς, η γεωγραφική διάχυση της κρίσης είναι αρκετά συγκεκριμένη. Το τραπεζικό σοκ στις ΗΠΑ διέσχισε τον Ατλαντικό επηρεάζοντας αρνητικά την Ευρώπη, όπου μετατράπηκε σε συστημική κρίση, μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers τον Σεπτέμβριο του 2008. Επομένως, η εξέταση των διαπεριφερειακών (και όχι απλά περιφερειακών) διαχύσεων αποκτά κρίσιμη σημασία στην κατανόηση της παρούσας κρίσης αλλά και των επόμενων κρίσεων. Δεύτερον, η μετάλλαξη της κρίσης από στεγαστική σε τραπεζική και κατόπιν σε κρίση χρέους είναι επίσης συγκεκριμένη, κατηγοριοποιώντας την κρίση του 2008 ανάμεσα σε μία ιδιαίτερη ομάδα παγκόσμιων κρίσεων. Θα ήταν υπεραπλούστευση να θεωρήσουμε τη νομισματική πολιτική ως τη μοναδική αιτία. Είναι προφανές ότι οι όροι επαναχρηματοδότησης στην αγορά στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ το 2007 ήταν πολύ χαμηλοί, δημιουργώντας μία φούσκα. Ωστόσο, ο υψηλός ανταγωνισμός στον τραπεζικό τομέα και η ανεπαρκής ρύθμιση, επίβλεψη και δημοσιονομική πολιτική έπαιξαν ένα ρόλο στην έναρξη και τη διάχυση της κρίσης. Κατά την άποψή μου, θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε τη νομισματική πολιτική ως ένα εργαλείο επίλυσής της.The onset of the 2008 crisis was marked by the bursting of the housing bubble in the US. The bursting of a bubble in a market always constitutes the starting point of a crisis (such as the tulip market in 1648 or, more recently, the New York stock market crash in 1929). Under this condition, the present crisis does not differ from previous ones. Its particularities are two. First, the geographical diffusion of the crisis is quite specific. The banking shock in the US crossed the Atlantic affecting Europe negatively, where it transformed into a systemic crisis, following the collapse of Lehman Brothers in September 2008. Therefore, the examination of inter-regional (and not simply regional) diffusions acquires critical importance in understanding the present crisis as well as future crises. Second, the mutation of the crisis from housing to banking and subsequently to debt crisis is also specific, categorizing the 2008 crisis among a particular group of global crises. It would be oversimplification to consider monetary policy as the sole cause. It is obvious that the refinancing terms in the mortgage market in the US in 2007 were very low, creating a bubble. However, high competition in the banking sector and insufficient regulation, supervision and fiscal policy played a role in the onset and diffusion of the crisis. In my view, we should treat monetary policy as a tool for its resolution.