Το φαινόμενο του mobbing: θεωρητική ανάλυση και επιλεκτικές αναφορές στον δημόσιο τομέα

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το φαινόμενο της ηθικής παρενόχλησης (mobbing) στον δημόσιο τομέα, αναλύοντας τόσο τη θεωρητική και ψυχοκοινωνική του διάσταση όσο και το θεσμικό και νομικό πλαίσιο που το ρυθμίζει στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μέσα από βιβλιογραφική έρευνα και ανάλυση νομοθετικών πηγών, επιδιώκεται η αποσαφήνιση της έννοιας, των αιτίων, των μορφών και των συνεπειών του φαινομένου για τα θύματα και τους οργανισμούς. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη νομική προσέγγιση του φαινομένου, όπως αυτή διαμορφώνεται μετά την ψήφιση του Ν. 4808/2021, ο οποίος εισάγει στην ελληνική έννομη τάξη τη διάσταση της «βίας και παρενόχλησης στην εργασία». Τα ευρήματα της μελέτης καταδεικνύουν ότι το mobbing συνιστά σοβαρή μορφή ψυχολογικής βίας, με επιζήμιες συνέπειες στην ψυχική υγεία των εργαζομένων, την οργανωσιακή λειτουργία και τη δημόσια διοίκηση συνολικά. Η ανεπάρκεια θεσμικών μηχανισμών πρόληψης και η συχνή αδράνεια των διοικητικών οργάνων εντείνουν τη δυσκολία αντιμετώπισής του. Ωστόσο, η ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου και η καλλιέργεια κουλτούρας μηδενικής ανοχής μπορούν να αποτελέσουν αποτελεσματικά εργαλεία περιορισμού του φαινομένου. Η εργασία καταλήγει στην ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης του φαινομένου σε συνθήκες ελληνικής δημόσιας διοίκησης, με εμπειρικές μελέτες που θα καταγράψουν τις πραγματικές του διαστάσεις και θα συμβάλουν στη χάραξη πιο στοχευμένων πολιτικών πρόληψης και προστασίας των εργαζομένων.This paper examines the phenomenon of moral harassment (mobbing) in the public sector, analyzing both its theoretical and psychosocial dimensions and the institutional and legal framework that regulates it in Greece and the European Union. Through bibliographic research and analysis of legislative sources, it seeks to clarify the concept, causes, forms, and consequences of the phenomenon for victims and organizations. Particular emphasis is placed on the legal approach to the phenomenon, as shaped by the enactment of Law 4808/2021, which introduces the dimension of "violence and harassment at work" into the Greek legal system. The findings of the study show that mobbing is a serious form of psychological violence, with harmful consequences for the mental health of employees, organizational functioning, and public administration as a whole. The inadequacy of institutional prevention mechanisms and the frequent inaction of administrative bodies make it even more difficult to tackle. However, strengthening the institutional framework and cultivating a culture of zero tolerance can be effective tools for curbing the phenomenon. The paper concludes that further research is needed into this phenomenon in the context of Greek public administration, with empirical studies that will record its true dimensions and contribute to the formulation of more targeted policies for the prevention and protection of workers.