Η σχέση μεταξύ των εισοδηματικών ανισοτήτων και της διαφθοράς: συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση με τη μέθοδο PRISMA

Abstract

Η σχέση μεταξύ των εισοδηματικών ανισοτήτων και της διαφθοράς έχει αποτελέσει αντικείμενο εμπειρικής έρευνας και θεωρητικής ανάλυσης. Παρά το έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον, τα ευρήματα παραμένουν αντιφατικά. Με σκοπό να συμβάλλει στην βιβλιογραφία αυτή, η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά κατά πόσο οι σύγχρονες εμπειρικές έρευνες αναδεικνύουν μια θετική επίδραση της διαφθοράς στις εισοδηματικές ανισότητες. Στο πλαίσιο αυτής της στοχοθεσίας πραγματοποιείται μια συστηματική επισκόπηση των επιστημονικών εργασιών που έχουν δημοσιευτεί στη βάση δεδομένων SCOPUS από το 1966 έως και το 2024. Με την εφαρμογή της μεθοδολογίας PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses), διεξήχθη η ταυτοποίηση, η αξιολόγηση και η επιλογή 47 άρθρων, τα οποία κρίθηκαν κατάλληλα ως προς το αντικείμενο της παρούσας έρευνας. Σύμφωνα με τα ευρήματα της βιβλιογραφικής επισκόπησης και μετα-ανάλυσης, διαπιστώνεται η ύπαρξη μιας στατιστικά σημαντικής σχέσης μεταξύ των εισοδηματικών ανισοτήτων και της διαφθοράς, η οποία, σε αντίθεση με το θεωρητικά αναμενόμενο εμφανίζεται κυρίως αρνητική. Παράλληλα, καταγράφεται και θετική συσχέτιση σε συγκεκριμένες ομάδες χωρών, τόσο σε γεωγραφικούς όσο και σε εισοδηματικούς όρους, υποδεικνύοντας την ύπαρξη παραμετρικών διαφορών. Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης μπορούν να προσφέρουν χρήσιμα εργαλεία για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών πολιτικών κατά της διαφθοράς, ιδιαίτερα σε χώρες που επιδιώκουν να μειώσουν τις εισοδηματικές ανισότητες. Επιπλέον, η εργασία συμβάλλει στη συστηματοποίηση της σχετικής γνώσης και μπορεί να αξιοποιηθεί από μελλοντικές έρευνες που θα εστιάσουν σε περιφερειακές διαφοροποιήσεις και σε δυναμικά μοντέλα αιτιότητας, ενισχύοντας την κατανόηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ των δύο φαινομένων.

The relationship between income inequality and corruption has been the subject of research and theoretical debate over the past decades. The aim of the present study is to investigate whether a systematically documented association exists between these two phenomena, as well as the extent of this relationship across different economic and institutional contexts. To this end, a systematic literature review was conducted using the SCOPUS database, following the PRISMA methodology (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses), which includes the stages of identification, screening, and selection of studies. In total, 47 empirical studies were identified and deemed suitable for inclusion in the review. The findings suggest a statistically significant relationship between income inequality and corruption, which, contrary to the mainstream literature, appears to be predominantly negative. At the same time, a positive correlation is observed in specific country groups - both in geographical and income terms - indicating the existence of parameter heterogeneity. The results of this study can offer valuable insights for the design of effective anti-corruption policies, especially in countries aiming to reduce income disparities. Furthermore, this work contributes to the systematization of existing knowledge and may serve as a useful basis for future research focusing on regional differences and dynamic causality models, enhancing our understanding of the interaction between the two phenomena.