Ο θεσμικός ρόλος των ΟΤΑ στα κράτη-μέλη της ΕΕ για την εφαρμογή της πολιτικής για την οικονομική και κοινωνική συνοχή και την περιφερειακή ανάπτυξη

Abstract

Η παρούσα εργασία χαρτογραφεί τον θεσμικό ρόλο των ΟΤΑ κρατών-μελών της ΕΕ σχετικά με την εφαρμογή της πολιτικής για την οικονομική, κοινωνική συνοχή και περιφερειακή ανάπτυξη σε εθνικό επίπεδο. Μέσα από μία βιβλιογραφική ανασκόπηση του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου της ευρωπαϊκής πολιτικής συνοχής, πραγματοποιείται μία προσπάθεια σύνδεσης αναφορικά με την τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση. Εξετάζονται ο τρόπος και η διαδικασία υλοποίησης των στόχων πολιτικής συνοχής, μέσα από την συμβολή των διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων. Αξιολογούνται οι δράσεις της ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με την αλληλεπίδραση των τοπικών και ευρωπαϊκών φορέων και οργάνων. Πιο συγκεκριμένα, η εργασία εμβαθύνει στην παρουσίαση των εθνικών ΠΕΠ της προγραμματικής περιόδου ΕΣΠΑ 2021-2027, με ιδιαίτερη έμφαση στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Έχοντας ιχνηλατήσει την πορεία των εθνικών ΠΕΠ, προβάλλονται αντίστοιχα παραδείγματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δημιουργώντας μία πολύπλευρη εικόνα του εξεταζόμενου αντικειμένου. Με γνώμονα την ολική αποτίμηση του θέματος, ανακύπτουν προκλήσεις σχετικά με την εφαρμογή της πολιτικής συνοχής σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Τέλος, διατυπώνονται βασικά συμπεράσματα και προβάλλονται προτάσεις για ενίσχυση του ρόλου των ΟΤΑ στο πλαίσιο πολιτικής συνοχής, αφήνοντας ελεύθερο το πεδίο στην επιστημονική κοινότητα για περαιτέρω συζήτηση και προβληματισμούς.This thesis maps the institutional role of local and regional authorities in EU Member States with regard to the implementation of economic, social cohesion, and regional development policy at the national level. Through a literature review of the current institutional framework of European cohesion policy, an attempt is made to establish a link with local and regional self-government. The manner and process of implementing cohesion policy objectives through the contribution of structural and investment funds are examined. The actions of the European Committee of the Regions regarding the interaction between local and European actors and institutions are evaluated. More specifically, the paper delves into the presentation of the national ROPs for the NSRF 2021-2027 programming period, with particular emphasis on the Region of Eastern Macedonia and Thrace. Having traced the course of the national ROPs, corresponding examples are presented at European level, creating a multifaceted picture of the subject under consideration. Based on an overall assessment of the issue, challenges arise regarding the implementation of cohesion policy at European and national level. Finally, basic conclusions are formulated and proposals are put forward to strengthen the role of local authorities in the context of cohesion policy, leaving the field open to the scientific community for further discussion and reflection.