Οι συνθήκες και οι διαδικασίες υποδοχής των αιτούντων άσυλο στο πλαίσιο του νέου Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο

Abstract

Η εν θέματι εργασία εξετάζει το θεσμικό πλαίσιο των αιτούντων διεθνή προστασία βάσει της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.). Πιο συγκεκριμένα, αναλύει τις διαδικασίες και τις συνθήκες υποδοχής των υπηκόων τρίτων χωρών και των ανιθαγενών που υποβάλλουν αίτηση για παροχή διεθνούς προστασίας σε κράτη μέλη της Ε.Ε. Το πεδίο αυτό ρυθμιζόταν έως πρότινος με την ευρωπαϊκή οδηγία 2013/33/ΕΕ, ενώ με το νέο ευρωπαϊκό σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο αναδιατυπώθηκε με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1346 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Μαΐου 2024 σχετικά με τις απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία. Η σύγκριση των δύο οδηγιών σχετικά με τις απαιτήσεις για την υποδοχή αιτούντων διεθνή προστασία εστιάζεται στις σημαντικότερες διαφορές, αναλύοντας την προηγούμενη πρόβλεψη, αυτή που εισάγεται με τη νέα οδηγία και σχολιάζοντας τις γενεσιουργούς αιτίες των αλλαγών και τα μελλοντικά αποτελέσματα αυτών. Κατόπιν, πραγματοποιείται μια επισκόπηση της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) σχετικά με την προϊσχύσασα οδηγία (2013/33/ΕΕ) σε μια προσπάθεια να αναδειχθούν τα σημεία από τα οποία ανέκυψαν οι περισσότερες δικαστικές διαφορές, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο η νέα ενωσιακή νομοθεσία ήλθε να τα βελτιώσει. Περεταίρω, εξετάζεται ο Κανονισμός 2024/1356 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Μαΐου 2024 για τη θέσπιση ελέγχου διαλογής υπηκόων τρίτων χωρών στα εξωτερικά σύνορα, καθώς αυτός εφαρμόζεται από κοινού με τη νέα οδηγία σχετικά τις απαιτήσεις για τις συνθήκες υποδοχής, στο μέτρο που ο έλεγχος διαλογής αφορά σε υπηκόους τρίτων χωρών που έχουν υποβάλλει αίτηση παροχής διεθνούς προστασίας. Στο τελευταίο κεφάλαιο συνοψίζονται τα συμπεράσματα και οι προβλέψεις για το μέλλον υπό το φως των τελευταίων εξελίξεων στις μεταναστευτικές ροές προς την ευρωπαϊκή ήπειρο.This paper examines the institutional framework of applicants for international protection under European Union (EU) legislation. More specifically, it analyses the procedures and conditions for the reception of third-country nationals and stateless people applying for international protection in EU Member States. This field was until recently regulated by European Directive 2013/33/EU, while with the new European Pact on Immigration and Asylum it was reformulated by Directive (EU) 2024/1346 of the European Parliament and of the Council of 14 May 2024 on standards for the reception of applicants for international protection. The comparison of the two Directives on the requirements for the reception of applicants for international protection focuses on the most important differences, analysing the previous provision, the one introduced by the new Directive and commenting on the drivers of the changes and their future effects. Then, an overview of the case law of the Court of Justice of the European Union (CJEU) on the previous directive (2013/33/EU) is carried out in an attempt to highlight the points from which most of the litigation arose, but also the way in which the new EU legislation came to improve them. Further, Regulation 2024/1356 of the European Parliament and of the Council of 14 May 2024 establishing a mechanism for the screening of third-country nationals at the external borders is examined, as it applies jointly with the new Directive on reception conditions requirements, insofar as the screening concerns third-country nationals who have applied for international protection. The final chapter summarises the conclusions and the outlook for the future in the light of the latest developments in migration flow towards the European continent.