Το δικαίωμα ενημέρωσης υπόπτων και κατηγορουμένων: ζητήματα ερμηνείας της Οδηγίας 2012/13/ΕΕ και εφαρμογής της στην εσωτερική έννομη τάξη

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται το δικαίωμα ενημέρωσης υπόπτων και κατηγορουμένων, εστιάζοντας στην ερμηνεία και την ενσωμάτωση της Οδηγίας 2012/13/ΕΕ στην ελληνική έννομη τάξη. Η μελέτη διαρθρώνεται σε τρεις βασικούς άξονες που αντιστοιχούν στην ενημέρωση για τα δικονομικά δικαιώματα, την ενημέρωση για την κατηγορία και την πρόσβαση στο υλικό της δικογραφίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην έννοια του «υπόπτου» και στον χρόνο ενεργοποίησης των εγγυήσεων, όπως αυτά προσδιορίζονται από τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Παράλληλα, εξετάζεται η μεταφορά της Οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο με τον Ν. 4236/2014 και οι αντίστοιχες προβλέψεις του ισχύοντος Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, ενώ αξιολογούνται οι δικονομικές συνέπειες της παράλειψης ενημέρωσης και το ζήτημα της μεταβολής της κατηγορίας. Η εργασία καταλήγει σε συμπεράσματα σχετικά με τον βαθμό εναρμόνισης της ελληνικής έννομης τάξης με τις ενωσιακές απαιτήσεις, διερευνώντας αν οι πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις διασφαλίζουν την πρακτική και αποτελεσματική άσκηση των υπερασπιστικών δικαιωμάτων.This thesis examines the right to information of suspects and accused persons, focusing on the interpretation and transposition of Directive 2012/13/EU into the Greek legal order. The study is structured around three main axes, corresponding to the right to information on procedural rights, the right to be informed of the accusation, and the right of access to the materials of the case file. Particular emphasis is placed on the concept of the “suspect” and the point in time at which procedural safeguards are triggered, as defined in the case law of the Court of Justice of the European Union and the European Court of Human Rights. Furthermore, the thesis analyses the implementation of the Directive into domestic law through Law 4236/2014, as well as the relevant provisions of the current Code of Criminal Procedure. It also evaluates the procedural consequences of a failure to provide information and addresses the issue of the modification of the charges. The thesis concludes by assessing the degree of harmonisation of Greek legal system with EU requirements, exploring whether recent legislative developments effectively ensure the practical and effective exercise of defence rights.