Θεωρητική και κλινική διερεύνηση ψυχοπαθολογίας σε ασθενείς μεταβολικού συνδρόμου υπό εξειδικευμένο πρόγραμμα διατροφής

Abstract

Στόχος της παρούσας μελέτης, είναι η κλινική διερεύνηση της ψυχικής οργάνωσης και λειτουργίας ασθενών με Μεταβολικό Σύνδρομο, καθώς και της αλληλεπίδρασης ψυχικών λειτουργιών με την κυτταρική οξείδωση. Παράλληλα, εξετάζουμε το ΜετΣ μέσα από θεωρίες της ψυχολογίας, την ψυχαναλυτική ψυχοσωματική προσέγγιση και στοιχεία βιοχημείας. Εντάσσοντας θεωρητικά το ΜετΣ στις ψυχοσωματικές αποδιοργανώσεις, διερευνούμε την διαγνωστική αξία της ύπαρξης αναπαράστασης έναρξης της διαταραχής, ως προς δυσκολίες ελέγχου και επεξεργασίας συναισθημάτων και παρορμήσεων. Επίσης εξετάζουμε τη χρηστική λειτουργία, μελετώντας τη σχέση απουσίας μεταβατικού χώρου με παράγοντες σωματoπoίησης και συμπεριφορικής εκφόρτισης. Στη συνέχεια, διερευνούμε τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της διατροφικής συμπεριφοράς των μεταβολικών ασθενών. Επιπλέον μελετούμε την σχέση αλεξιθυμίας και αμυντικού προφίλ με το οξειδωτικό στρες. Τέλος, γίνεται αναφορά στην ποιότητα των αναπαραστάσεων για το πατρικό Υπερεγώ. Το δείγμα αποτελείται από 60 ενήλικες άνδρες και γυναίκες, ελληνικής καταγωγής, οι οποίοι προσήλθαν σε διαιτολογικό κέντρο στην Αθήνα. Ακολουθούμε τέσσερεις μεθόδους διερεύνησης: κλινική συνέντευξη, ερωτηματολόγια (Life Style Index, Defense Style Questionnaire-88, Zuckerman-Kuhlman Personality Questionnaire, TAS-20), προβολικό τεστ (Rorschach), καθώς και βιοχημική εξέταση δεικτών κυτταρικής οξείδωσης (PCC, MDA, GPU, TAC). Εφαρμόζονται παραμετρικές και μη παραμετρικές στατιστικές μέθοδοι, t-test, ANOVA, με επίπεδο σημαντικότητας p>0.05, καθώς και κατηγορική μελέτη παλινδρόμησης. Ο στατιστικός έλεγχος αφήνει να διαφανεί, ότι ασθενείς χωρίς αναπαράσταση για την έναρξη του ΜετΣ έχουν χειρότερο συναισθηματικό έλεγχο, και είναι πιο παρορμητικοί. Επίσης, ότι ασθενείς με κατάρρευση του ψυχικού μεταβατικού χώρου είναι πιο επιρρεπείς στην υπερφαγία, κυριαρχούνται από ναρκισσιστικές λειτουργίες και παρουσιάζουν ψυχική ευθραυστότητα. Η διαταραχή υπερφαγίας συνδέεται με δυσμεταβολισμό του συναισθήματος και εκφορτιστικές τάσεις, αλλά όχι με στοματικότητα. Τέλος, η αλεξιθυμία και το ανώριμο αμυντικό προφίλ σχετίζονται με μεγαλύτερη κυτταρική οξείδωση. Η ποιότητα των αναπαραστάσεων του πατρικό υπερεγώ στην κάρτα IV του τεστ Rorschach, σκιαγραφεί πυροδότηση άγχους αφανισμού, μηχανισμών σχάσης και τελικά επικράτηση του Ιδανικού του Εγώ. Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι το ΜετΣ μπορεί να συνοδεύεται από συγκεκριμένες ψυχοσωματικές λειτουργίες, οι οποίες επιβαρύνουν την υγεία μέσω συμπεριφορών και ψυχοβιοχημικών οδών.

The goal of the present thesis is to clinically investigate the organization and functions of the psyche, in patients with MetS, as well as their interaction with cellular oxidation. We also examine MetS through psychology theories, psychoanalytic psychosomatic theory and biochemistry. Classifying theoretically MetS as a psychosomatic dysregulation, we investigate the diagnostic value of MetS first appearance representations, for impulsivity and difficulty in controlling emotions. We also examine the operational function, through the correlations between absence of transitional space and somatization or behavioural discharge. Moreover, we observe the particular characteristics of eating disorders in MetS. Furthermore, we attempt a psycho-biochemical correlation of Alexithymia and defence profile level of maturity with oxidative stress. Finally we present an argument of paternal Superego representations. The sample consists of 60 adult men and women, nof Hellenic origin, who visited a nutrition center in Athens. Four methods of research are used: clinical evaluation, self-report questionnaires (Life Style Index, Defense Style Questionnaire-88, Zuckerman-Kuhlman Personality Questionnaire, TAS-20), projective test (Rorschach), as well as four biomarkers of oxidative stress (PCC, MDA, GPU, TAC). We conduct parametric and non-parametric tests, t-test, ANOVA, with significance level p>0.05, as well as categorical regression study. The results demonstrate that patients without representations of the MetS’ first symptoms have worse emotional control and are more impulsive. Also, patients with collapsed transitional space are more susceptive to binging, have higher levels of narcissism and a more fragile structure of the psyche. Binging disorder in MetS is linked to difficulties metabolizing emotions and the need to discharge, but not orality. Finally, alexithymia and immature defensive profile in MetS patients predicts greater cellular oxidation. The representational quality of the paternal Superego in Rorschach card IV, \r\nshow that it can trigger annihilation anxiety, splitting and the domination of Ideal Ego. All these findings suggest that Metabolic Syndrome can be linked to specific psychosomatic functions, which aggravate the patient’s health through behavioral \r\nand psychobiochemical pathways.

Διατριβή (διδακτορική) - Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Ψυχολογίας, 2014