Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών στη στέγαση των προσφύγων: ΜΚΟ και κοινωνικά κινήματα

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τον ρόλο της κοινωνίας των πολιτών στο ζήτημα στέγασης των αιτούντων άσυλο και των προσφύγων στην Ελλάδα από το 2015 και έπειτα. Συγκεκριμένα επιχειρείται μια συγκριτική εξέταση των δράσεων που ανέπτυξαν οι MKO και τα κινήματα κατοικίας ως μέριμνα στέγασης για τους πρόσφυγες. Ο αποτρεπτικός χαρακτήρας της προσφυγικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης εντάθηκε τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα τον εγκλωβισμό χιλιάδων προσφύγων στην Ελλάδα. Μια χώρα διέλευσης καταλήγει να γίνεται χώρα υποδοχής, «αποθηκεύοντας» πρόσφυγες σε στρατοπεδικού τύπου καταυλισμούς. Απέναντι στις κρατικές ανεπάρκειες, η κοινωνία των πολιτών αναλαμβάνει να «επωμιστεί» μεγάλο μέρος της στέγασης των προσφύγων. Στην εργασία εξετάζονται δύο σημαντικές πτυχές της: οι ΜΚΟ και τα κοινωνικά κινήματα. Για την ανάπτυξη του προβληματισμού, επιχειρείται ανασκόπηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας γύρω από τις αναδιαρθρώσεις του κράτους ευημερίας που επέτρεψαν τη δραστηριοποίηση της κοινωνίας των πολιτών τις τελευταίες δεκαετίες. Επίκεντρο, είναι η θεωρία του προνοιακού πλουραλισμού που διανοίγει μεγάλα περιθώρια δραστηριοποίησης της κοινωνίας των πολιτών στην κοινωνική πολιτική. Εξίσου, εξετάζεται ο θεωρητικός προβληματισμός που αναδεικνύει τις διαφορές μεταξύ ΜΚΟ και κοινωνικών κινημάτων ως συνιστωσών της κοινωνίας των πολιτών. Στη συνέχεια, ο προβληματισμός αναπτύσσεται με έρευνα γραφείου μέσα από την ανάλυση αποτελεσμάτων ερευνών και εκθέσεων. Το υλικό αυτό σχετίζεται με τις κυριότερες ΜΚΟ που ενεπλάκησαν στη στέγαση των προσφύγων και με μια από τις κυριότερες καταλήψεις στέγης της προαναφερθείσας περιόδου. Η παρούσα διπλωματική εργασία συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση των διαφορετικών αντιλήψεων, επιδιώξεων και μέσων δράσης διαφορετικών πτυχών της κοινωνίας των πολιτών στην κοινωνική πολιτική επισημαίνοντας τη σύνθετη και δυναμική της υπόσταση.

This dissertation explores the role of civil society in the issue of housing of asylum seekers and refugees in Greece from 2015 onwards. Specifically, a comparative examination of the actions developed by NGOs and by housing movements as housing care for refugees is attempted. The deterrent nature of the European Union refugee policy has intensified in recent years, resulting in the confinement of thousands of refugees in our country. A country of transit ends up becoming a country of forced settlement, "storing" people in camp-type camps. In the face of multiple state deficiencies, civil society undertakes to "shoulder" the management of refugee housing. This paper argues that the spectrum of civil society is dynamic with inherent differences. Two important aspects of it are examined: NGOs and social movements. To develop the reflection, an attempt is made to review the scientific literature on the restructuring of the welfare state that has left room for the activation of civil society in recent decades. The focus here is on the theory of welfare pluralism, which opens up great scope for civil society to be active in social policy. Equally, the theoretical reflection that highlights the differences between NGOs and social movements as key components of civil society is examined. In the second part of the work, the problem is examined with desk research through the analysis of research results and reports.The material is related to the main NGOs involved in the housing of the refugees and one of the main occupations of the roof of the aforementioned period. This dissertation contributes to a better understanding of the different perceptions, aspirations and means of action of different aspects of civil society in social policy, highlighting its complex and dynamic nature.