Παραβατικότητα ανηλίκων: πρόληψη και αντιμετώπισή της

Abstract

Το φαινόμενο της παραβατικότητας των ανηλίκων απασχολεί ιδιαίτερα τόσο την επιστημονική κοινότητα όσο και το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο καθώς τα τελευταία χρόνια παρατηρείται διεθνώς αλλά και στον Ελλαδικό χώρο μια ποσοτική και κυρίως ποιοτική αλλαγή στα αδικήματα που διαπράττονται από ανηλίκους.Η παρούσα εργασία εξετάζει κυρίως τα μέσα πρόληψης και αντιμετώπισης της παραβατικότητας των ανηλίκων με αναφορά σε διάφορα προγράμματα γύρω από την οικογένεια, το σχολείο, τα ΜΜΕ, την εργασία, την κοινότητα, τους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα δικαστήρια ανηλίκων και στον προληπτικό και κατασταλτικό ρόλο (μέτρα αναμορφωτικά και θεραπευτικά) της Υπηρεσίας Επιμελητών Ανηλίκων.Αρχικά οριοθετείται ηλικιακά η έννοια του ανηλίκου και η έννοια του παραβάτη ανηλίκου η οποία και διαχωρίζεται από την έννοια του εγκληματία ενηλίκου. Στη συνέχεια γίνεται μια αναφορά στα αίτια που ωθούν τον ανήλικο στην παραβατική συμπεριφορά, γιατί αν δεν εντοπιστούν τα αίτια που προκαλούν ένα φαινόμενο, τότε δεν μπορούν να αποδώσουν και τα μέτρα που υιοθετούνται με σκοπό να προλάβουν αυτό το φαινόμενο.Στη διαδικασία διαμόρφωσης και υλοποίησης των προγραμμάτων πρόληψης και αντιμετώπισης της παραβατικότητας των ανηλίκων, το τοπικό δίκτυο συνεργασίας των πολιτών, των φορέων του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα και η συμμετοχή των ίδιων των ανηλίκων κρίνονται ως απαραίτητα συστατικά, προκειμένου να στεφθεί με επιτυχία κάθε εφαρμοζόμενο πρόγραμμα που σκοπό έχει να προλάβει κάθε τι παραβατικό από την πλευρά των νέων.Ωστόσο, η μη συντονισμένη προσπάθεια από την πλευρά της πολιτείας για συγκερασμό των δυνάμεων του κάθε φορέα που μπορεί να προσφέρει προς αυτή την κατεύθυνση της πρόληψης και αντιμετώπισης της παραβατικότητας των ανηλίκων, καθώς και η εγκληματική αδιαφορία των εκάστοτε Κυβερνήσεων για την αναπλήρωση των κενών θέσεων των Επιμελητών Ανηλίκων, με αποτέλεσμα την πλήρη αποδιοργάνωση της Υπηρεσίας, δεν αφήνουν και πολλά περιθώρια για να ατενίσουμε με αισιοδοξία το μέλλον.