Εργασιακός εκφοβισμός, παρενόχληση και διακρίσεις στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: μια διαθεματική ανάλυση

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την εκδήλωση φαινομένων διάκρισης, παρενόχλησης και εργασιακού εκφοβισμού στην τοπική αυτοδιοίκηση, με έμφαση στις διαδικασίες διαμόρφωσης τους μέσω της αλληλεπίδρασης κοινωνικών ταυτοτήτων των εργαζομένων και τις θεσμικές συνθήκες του εργασιακού περιβάλλοντος. Η έρευνα πλαισιώνεται στον ελληνικό δημόσιο τομέα και υλοποιήθηκε σε δήμο μητροπολιτικού κέντρου (Δήμος Βύρωνα), και καθοδηγείται από τρία βασικά ερευνητικά ερωτήματα: (α) πώς επηρεάζονται οι εργασιακές σχέσεις από το φύλο, την ηλικία, το μορφωτικό επίπεδο και την επαγγελματική θέση, (β) εάν και με ποιους τρόπους εμφανίζονται φαινόμενα διάκρισης, παρενόχλησης και εκφοβισμού και (γ) πώς οι βιωμένες εμπειρίες των εργαζομένων συνδέονται με το γενικευμένο δικαίωμα στην ίση και αξιοπρεπή εργασία. Η έρευνα ακολουθεί ποσοτικό σχεδιασμό, ενταγμένο σε κριτικορεαλιστικό ερμηνευτικό πλαίσιο, και βασίζεται σε δεδομένα ερωτηματολογίου (Ν=30), όπως αυτά συλλέχθηκαν την περίοδο Οκτώβρη–Δεκέμβρη 2025. Η στατιστική ανάλυση χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό προτύπων ανισότητας και εργασιακού εκφοβισμού, ενώ ο κριτικός ρεαλισμός επιτρέπει τη σύνδεση των εμπειρικά παρατηρήσιμων εμπειριών με βαθύτερους δομικούς και θεσμικούς μηχανισμούς. Τα ευρήματα καταδεικνύουν παρουσίαση φαινομένων διάκρισης, παρενόχλησης και εκφοβισμού, τα οποία εκδηλώνονται κυρίως με έμμεσες και άτυπες μορφές κοινωνικού ελέγχου, παρά μέσω άμεσων και ποινικά διώξιμων μορφών κακοποίησης. Οι εμπειρίες διαφοροποιούνται ανάλογα με κοινωνικούς δείκτες, με το φύλο, την ηλικία και τη θέση εργασίας να επηρεάζουν τόσο την έκθεση όσο και τη δυνατότητα αναγνώρισης και καταγγελίας τέτοιων πρακτικών. Κεντρικό εύρημα αποτελεί η στενή σύνδεση των αντιλήψεων περί άδικης μεταχείρισης με αισθήματα αξιοπρέπειας, αναγνώρισης και θεσμικής προστασίας στον χώρο εργασίας. Η μελέτη συμβάλλει στη βιβλιογραφία αναδεικνύοντας τη σύνδεση της εργασιακής κακομεταχείρισης στην τοπική αυτοδιοίκηση με ζητήματα κοινωνικών δικαιωμάτων, διακυβέρνησης και θεσμικής λογοδοσίας. Παράλληλα, επισημαίνει τις επιπτώσεις της εσωτερικής εργασιακής δικαιοσύνης στην ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών, τη θεσμική νομιμοποίηση και την κοινωνική συνοχή. Η εργασία είναι ιδιαίτερα συναφής για τις κοινωνικές επιστήμες, καθώς προσφέρει τεκμηριωμένες προτάσεις για δικαιωματικά προσανατολισμένες πολιτικές και μελλοντική έρευνα σε δημόσιους θεσμούς.This thesis examines the occurrence of discrimination, harassment, and workplace bullying in local government, with an emphasis on the processes that shape these experiences through the interaction of employees' social identities and the institutional conditions of the work environment. The research is framed within the Greek public sector and was conducted in a municipality of metropolitan center (Municipality of Vyronas), and guided by three key research questions: (a) how are working relationships affected by gender, age, educational level, and professional position, (b) whether and in what ways discrimination, harassment, and intimidation occur, and (c) how the lived experiences of employees relate to the universal right to equal and decent work. The research follows a quantitative design, embedded in a critical realist interpretive framework, and is based on questionnaire data (N=30) collected between October and December 2025. Statistical analysis is used to identify patterns of inequality and workplace bullying, while critical realism allows for the connection of empirically observable experiences with deeper structural and institutional mechanisms. The findings show that these phenomena occur and manifest themselves mainly through indirect and informal forms of social control, rather than through direct and criminally punishable forms of abuse. Experiences vary according to social indicators, with gender, age, and job position influencing both exposure to and the ability to recognize and report such practices. A key finding is the close link between perceptions of injustice and feelings of dignity, recognition, and institutional protection in the workplace. The study contributes to the literature by highlighting the link between workplace abuse in local government and issues of social rights, governance, and institutional accountability. At the same time, it highlights the impact of internal workplace justice on the quality of public services, institutional legitimacy, and social cohesion. The study is particularly relevant to the social sciences, as it offers evidence-based recommendations for rights-oriented policies and future research in public institutions.