Η επίδραση της κλιματικής αλλαγής στην εφοδιαστική αλυσίδα και την κατανάλωση καφέ

Abstract

Η παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή εξετάζει τις πολυδιάστατες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην παγκόσμια αλυσίδα αξίας του καφέ, με ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως κυρίαρχου εισαγωγέα και ρυθμιστή. Μέσα από τη συστηματική επισκόπηση της βιβλιογραφίας και την ανάλυση δευτερογενών δεδομένων, η μελέτη αναδεικνύει ότι η κλιματική μεταβλητότητα έχει μετεξελιχθεί από εξωγενή κίνδυνο σε δομική συνιστώσα του κόστους παραγωγής. Η άνοδος της θερμοκρασίας και η αλλαγή των υδρολογικών κύκλων στις τροπικές ζώνες οδηγούν σε μείωση των αποδόσεων και μετατόπιση των καλλιεργειών σε μεγαλύτερα υψόμετρα, αυξάνοντας το οριακό κόστος για τους παραγωγούς. Παράλληλα, αναλύεται ο μηχανισμός μετάδοσης των τιμών προς την ευρωπαϊκή αγορά, όπου διαπιστώνεται ότι τα κλιματικά σοκ προκαλούν ασύμμετρες πληθωριστικές πιέσεις, οδηγώντας σε στρατηγικές προσαρμογής του προϊόντος (όπως η αλλαγή μιγμάτων) από τη βιομηχανία. Η εργασία αξιολογεί επίσης το νέο κανονιστικό πλαίσιο της Ε.Ε. (EUDR, CSRD), το οποίο, αν και προάγει τη βιωσιμότητα, δημιουργεί υψηλά κόστη συμμόρφωσης που απειλούν με αποκλεισμό τους μικροκαλλιεργητές. Συμπερασματικά, η μελέτη προτείνει τη μετάβαση από το μοντέλο της γραμμικής αποδοτικότητας σε ένα μοντέλο επιχειρησιακής ανθεκτικότητας. Αυτό απαιτεί συνδυασμό στρατηγικών φυσικής αντιστάθμισης (αποθέματα, διαφοροποίηση) και καινοτόμων χρηματοοικονομικών εργαλείων (παραμετρική ασφάλιση), καθώς και μια ολιστική προσέγγιση πολιτικής που να συνδέει την κανονιστική συμμόρφωση με την αναπτυξιακή υποστήριξη των χωρών παραγωγής.This master’s thesis examines the multidimensional impacts of climate change on the global coffee value chain, with a specific focus on the role of the European Union as a dominant importer and regulator. Through a systematic literature review and analysis of secondary data, the study demonstrates that climate volatility has evolved from an exogenous risk into a structural component of production costs. Rising temperatures and altering hydrological cycles in tropical zones are leading to reduced yields and a shift of cultivation to higher altitudes, thereby increasing the marginal cost for producers. Furthermore, the thesis analyzes the price transmission mechanism to the European market, finding that climate shocks induce asymmetric inflationary pressures, leading to product adaptation strategies (such as blending changes) by the industry. The study also evaluates the EU's new regulatory framework (EUDR, CSRD), which, while promoting sustainability, creates high compliance costs that threaten smallholders with market exclusion. In conclusion, the study proposes a transition from a linear efficiency model to a model of operational resilience. This requires a combination of physical hedging strategies (inventory buffers, diversification) and innovative financial instruments (parametric insurance), as well as a holistic policy approach linking regulatory compliance with developmental support for producing countries.