Για το βιβλίο: Κατερίνα Ροζάκου, Ελένη Γκαρά (επιμ.), Ελληνικά παράδοξα: πατρωνία, κοινωνία πολιτών και βία

Abstract

Ο τόμος Ελληνικά παράδοξα: πατρωνία, κοινωνία πολιτών και βία εκδόθηκε τον Σεπτέμβριο του 2013, υπό την επιμέλεια της Κατερίνας Ροζάκου και της Ελένης Γκαρά, από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια. Πρόκειται για το πρώτο μέρος μιας τρίτομης σειράς, η οποία φέρει τον γενικότερο τίτλο Αναθεωρήσεις του Πολιτικού, παραπέμποντας στο ομώνυμο επιστημονικό συμπόσιο που είχε πραγματοποιηθεί στη Μυτιλήνη το 2007 και από το οποίο προκύπτουν τα κείμενα αυτής της σειράς. Η έκδοση του τόμου πραγματοποιείται εν μέσω μιας συγκυρίας, της «ελληνικής κρίσης», η οποία φέρει διαφορές ως προς την περίοδο κατά την οποία έγινε η πρώτη συγγραφή των κειμένων –μια εποχή αθωότητας, όπως σημειώνει ο Ευθύμιος Παπαταξιάρχης στον πρόλογό του. Η συζήτηση περί του ελληνικού παράδοξου, στην οποία ο τίτλος του τόμου με έξυπνο τρόπο κάνει αναφορά, δεν είναι πολιτικά ουδέτερη, αλλά ούτε και καινούρια. Στην εποχή της «κρίσης», οι λόγοι της πολιτικής εξουσίας επικαιροποίησαν τον συνεχή αναστοχασμό πάνω στις αποκλίσεις και τις συγκλίσεις μεταξύ του (εθνικού) παράδοξου και του (δυτικού) κανόνα· και σε αυτό έγκειται η καίρια παρέμβαση του παρόντος εκδοτικού εγχειρήματος. Σημείο εκκίνησης αποτελούν τρεις κεντρικές έννοιες –κοινωνία πολιτών, πατρωνία και βία–, οι οποίες εν πολλοίς πλαισίωσαν το διαχρονικό αίτημα της πολιτικής εξουσίας περί εκσυγχρονισμού και εξευρωπαϊσμού. Υπό το καθεστώς της «κρίσης», συνεχίζουν να τροφοδοτούν τον λόγο περί ελλειμματικότητας της ελληνικής κοινωνίας, όπως σημειώνουν στην εισαγωγή τους οι επιμελήτριες του τόμου και ο Γιάννης Γιαννιτσιώτης. Η συνείδηση της διττής δυναμικής αυτών των εννοιών –ως κατηγορίες του κανονιστικού λόγου αλλά και ως αφετηρίες προς αποδόμηση και ανάλυση– είναι εμφανής στη στοχοθέτηση του τόμου. Τα κείμενα συνομιλούν με αυτή την ευρύτερη προβληματική και κινούνται στην πλειοψηφία τους σε αυτή την κριτική κατεύθυνση. Έχουν ταξινομηθεί από τις επιμελήτριες με βάση δύο άξονες. Το συμπληρωματικό ζεύγος κοινωνία πολιτών/πατρωνία οριοθετεί το πρώτο μέρος, ενώ η έννοια της βίας αποτελεί τον δεύτερο θεματικό άξονα.The volume Greek Paradoxes: Patronage, Civil Society and Violence was published in September 2013, edited by Katerina Rozakou and Eleni Gara, by Alexandria Publications. It is the first part of a three-volume series, which bears the general title Revisions of the Political, referring to the scientific symposium of the same name that took place in Mytilene in 2007, from which the texts of this series originate. The publication of the volume takes place amid a conjuncture, the "Greek crisis," which differs from the period during which the texts were first written—a time of innocence, as Efthymios Papataxiarchis notes in his prologue. The discussion about the Greek paradox, to which the title of the volume cleverly refers, is neither politically neutral nor new. In the era of the "crisis," the discourses of political power have updated the continuous reflection on the divergences and convergences between the (national) paradox and the (western) norm; and this is where the crucial intervention of this publishing endeavor lies. The starting point consists of three central concepts—civil society, patronage, and violence—which largely framed the timeless demand of political power for modernization and Europeanization. Under the regime of the "crisis," they continue to fuel the discourse about the deficiency of Greek society, as noted in the introduction by the editors of the volume and Yannis Yannitsiotis. The awareness of the dual dynamics of these concepts—as categories of normative discourse but also as starting points for deconstruction and analysis—is evident in the objectives of the volume. The texts engage with this broader problematic and mostly move in this critical direction. They have been classified by the editors based on two axes. The complementary pair civil society/patronage defines the first part, while the concept of violence constitutes the second thematic axis.