Η διαχείριση της μνήμης μιας εκτοπισμένης κοινότητας:η περίπτωση της κατεχόμενης Ζώδιας στην Κύπρο

Abstract

Η παρούσα εργασία σκιαγραφεί τη συλλογική μνήμη της κοινότητας της Ζώδιας στην Κύπρο μέσω προφορικών μαρτυριών. Η Ζώδια είναι χωριό της κατεχόμενης επαρχίας Λευκωσίας και αποτελείται από δύο κοινότητες: την Πάνω και την Κάτω Ζώδια. Οι Ζωδιάτες εγκατέλειψαν τις κοινότητες το 1974 εξαιτίας της τουρκικής εισβολής. Με βάση τις θεωρίες μνήμης, τις έννοιες της «δύσκολης κληρονομιάς», του «τραύματος» και της «ταυτότητας» αλλά και τις μεθοδολογικές προσεγγίσεις της προφορικής ιστορίας συλλέχθηκαν 30 αφηγήσεις ζωής από κατοίκους της Ζώδιας που αφορούν την ζωή στην κοινότητα πριν το 1974. Μέσα από τις αφηγήσεις ανακαλύπτονται ιστορικά, πολιτισμικά αλλά και καθημερινά στοιχεία της ζωής των Ζωδιατών. Με τη συλλογή των αφηγήσεων, δημιουργήθηκε το αρχείο των αφηγητών της Ζώδιας. Ως κατάλληλος τρόπος αξιοποίησης του παρόντος αρχείου προτείνεται το θέατρο ντοκουμέντο και οι πρακτικές του.The present study outlines the “collective memory” of the community of Zodia in Cyprus through oral testimonies. Zodia is a village located in the occupied province of Nicosia. The village is composed by two communities, the Upper community and the Lower community of Zodia (Pano Zodia, Kato Zodia). People of the Zodia were forced to abandon their communities in 1974 as a result of the Turkish invasion to the island. Based on “memory theories”, the concepts of "difficult heritage", “trauma” and “identity” as well as the methodological approach of oral history, 30 life narrations were collected from Zodia inhabitants regarding the life of the community prior to 1974. The life narrations that people of Zodia shared during the interviews, revealed some important historic, cultural and daily elements during their lifetime in the village. By collecting the oral testimonies the narrators’ archive was created. The “documentary theater” and its practices are proposed as an appropriate way of displaying this archive.