Πολιτικές διά βίου μάθησης και πιστοποίησης προσόντων στην Ελλάδα

Abstract

Οι πολιτικές πιστοποίησης προσόντων αποτελούν κεντρικό πυλώνα στη σύγχρονη ευρωπαϊκή στρατηγική για τη Δια Βίου Μάθηση (ΔΒΜ). Αν και φαίνονται ουδέτερες τεχνικές διαδικασίες έχουν έντονο κοινωνικό και πολιτικό χαρακτήρα. Ως κύριο στόχο έχουν την αύξηση της επαγγελματικής κινητικότητας η οποία όμως επιτυγχάνεται μέσω της εξατομίκευσης της ευθύνης καθώς το βάρος για την επαγγελματική αποκατάσταση το επωμίζεται πια το ίδιο το άτομο. Παράλληλα, οι διαφοροποιήσεις στη πρόσβαση των διαδικασιών πιστοποίησης, δημιουργούν αποκλεισμούς οι οποίοι δρουν ανασταλτικά για την κοινωνική συνοχή. Κύριος σκοπός της εργασίας είναι η καταγραφή και η κριτική αποτύπωση της εξέλιξης και της εφαρμογής των πολιτικών διά βίου μάθησης και πιστοποίησης προσόντων στην Ελλάδα, σε συνάρτηση με το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο. Ειδικότερα, η εργασία εξετάζει το τρόπο με τον οποίο οι πολιτικές αυτές μεταφέρονται από το επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο εθνικό πλαίσιο, καθώς και το κοινωνικό τους πρόσημο, εστιάζοντας στη συμμετοχή ατόμων που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες. Ως εκ τούτου, τα βασικά ερευνητικά ερωτήματα εστιάζουν: α) στο βαθμό και στο τρόπο εφαρμογής των πολιτικών πιστοποίησης προσόντων και διά βίου μάθησης στην Ελλάδα, β) στη κοινωνική σύνθεση του πληθυσμού που συμμετέχει σε αυτές καθώς και γ) στη διερεύνηση του κοινωνικού προσήμου και των συνεπειών των πολιτικών αυτών ως προς την ένταξη στην απασχόληση και την κοινωνική συνοχή, όπως αυτό προσεγγίζεται μέσα από τα διαθέσιμα δεδομένα συμμετοχής και το ευρύτερο θεσμικό και κοινωνικό τους πλαίσιο. Πέρα από τη διερεύνηση της μεταφοράς πολιτικής από την Ευρωπαϊκή ‘Ένωση στην Ελλάδα, η εργασία αποσκοπεί και στην ανάδειξη του κοινωνικού πρόσημου των πολιτικών πιστοποίησης προσόντων και στην επιρροή που έχουν στη χάραξη πολιτικών απασχόλησης και ένταξης. Η μεθοδολογία που θα ακολουθηθεί για τη παρούσα εργασία είναι ποιοτική, καθώς βασίζεται σε βιβλιογραφική έρευνα μελετώντας το θεωρητικό πλαίσιο των πολιτικών πιστοποίησης προσόντων και ΔΒΜ που έχουν αναπτυχθεί στην Ευρωπαϊκή ‘Ένωση και έχουν εισαχθεί στην Ελλάδα. Η μελέτη βασίζεται σε ανάλυση δευτερογενών πηγών, ευρωπαϊκών και εθνικών κειμένων πολιτικής και επιστημονικής βιβλιογραφίας, αποσκοπώντας να αναδείξει τις δυνατότητες και τους περιορισμούς των πολιτικών πιστοποίησης και διά βίου μάθησης στο εγχώριο πλαίσιο.Qualification certification policies are a central pillar of the modern European strategy for Lifelong Learning (LLL). Although they appear to be neutral technical procedures, they have a strong social and political nature. Their main objective is to increase professional mobility, but this is achieved through the individualization of responsibility, as the burden of professional rehabilitation now falls on the individual. At the same time, differences in access to certification procedures create exclusions that act as a deterrent to social cohesion. The main purpose of this study is to record and critically assess the development and implementation of lifelong learning and skills certification policies in Greece, in relation to the European institutional framework. In particular, the paper examines how these policies are transferred from the European Union level to the national context, as well as their social impact, focusing on the participation of individuals belonging to socially vulnerable groups. Therefore, the main research questions focus on: a) the extent and the method of implementation of qualification certification and lifelong learning policies in Greece, b) the social composition of the population participating in them and c) the investigation of the social impact and consequences of these policies in terms of employment integration and social cohesion, as approached through the available participation data and their broader institutional and social context. Beyond investigating the transfer of policy from the EU in Greece, the study also aims to highlight the social significance of qualification certification policies and their influence on the formulation of employment and integration policies, as approached through the available participation data and their broader institutional and social context. The methodology followed in this study is qualitative, as it is based on a literature review examining the theoretical framework of qualification certification and LLL policies developed in the European Union and introduced in Greece. The study is based on an analysis of secondary sources, European and national policy documents, and scientific literature, aiming to highlight the potential and limitations of certification and lifelong learning policies in the domestic context.