Διερεύνηση των πολιτικών στέγασης των ογκολογικών ασθενών που πλήττονται από στεγαστική επισφάλεια στην Ελλάδα

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη στεγαστική επισφάλεια που βιώνουν ογκολογικοί ασθενείς στην Ελλάδα, αναδεικνύοντάς τη ως κρίσιμο κοινωνικό προσδιοριστή της υγείας και δομικό αποτέλεσμα της απουσίας στοχευμένων πολιτικών στέγασης για άτομα με σοβαρές και χρόνιες παθήσεις. Η εργασία υποστηρίζει ότι η χωρική συγκέντρωση των εξειδικευμένων ογκολογικών υπηρεσιών σε μεγάλα αστικά κέντρα, σε συνδυασμό με τον υπολειμματικό χαρακτήρα της ελληνικής στεγαστικής πολιτικής, οδηγεί σε συνθήκες πολλαπλής ευαλωτότητας, όπου η ασθένεια, η οικονομική επιβάρυνση και η στεγαστική ανασφάλεια αλληλοτροφοδοτούνται. Σε διεθνές επίπεδο, η στέγαση αναγνωρίζεται ως βασικός κοινωνικός προσδιοριστής της υγείας, γεγονός που αποτυπώνεται σε ολιστικές και διατομεακές πολιτικές ογκολογικής φροντίδας. Αντίθετα, στην εγχώρια πραγματικότητα, η στεγαστική διάσταση της ογκολογικής νόσου παραμένει ελλιπώς θεσμοθετημένη, με αποτέλεσμα σημαντικό μέρος της σχετικής φροντίδας να μετακυλίεται στον τρίτο τομέα, όπουοι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις καλύπτουν κρίσιμα κενά της κρατικής παρέμβασης. Η έρευνα βασίζεται σε ποιοτική μεθοδολογία και ειδικότερα στη διενέργεια ημι-δομημένων συνεντεύξεων, σε συνδυασμό με την ανάλυση δευτερογενών πηγών. Μέσα από την ανάλυση των εμπειρικών δεδομένων, αναδεικνύονται το πλαίσιο των υφιστάμενων πολιτικών, τα θεσμικά κενά και οι πρακτικές διαχείρισης της στεγαστικής επισφάλειας. Η εργασία καταλήγει στη διατύπωση προτάσεων πολιτικής, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενσωμάτωσης της στεγαστικής μέριμνας στον πυρήνα της ογκολογικής φροντίδας και επαναπροσδιορισμού του ρόλου του κράτους και των ΜΚΟ σε ένα συνεκτικό και θεσμικά κατοχυρωμένο πλαίσιο κοινωνικής προστασίας.This master’s thesis examines the housing insecurity experienced by oncology patients in Greece, highlighting it as a critical social determinant of health and a structural outcome of the absence of targeted housing policies for individuals with severe and chronic illnesses. The thesis argues that the spatial concentration of specialized oncology services in major urban centers, combined with the residual character of Greek housing policy, leads to conditions of multiple vulnerability in which illness, financial strain, and housing insecurity mutually reinforce one another. At the international level, housing is increasingly recognized as a fundamental social determinant of health, a fact reflected in holistic and intersectoral oncology care policies. In contrast, within the Greek context, the housing dimension of cancer remains inadequately institutionalized, resulting in a significant transfer of relevant care responsibilities to the third sector, where Non-Governmental Organizations fill critical gaps left by limited state intervention. The research is based on a qualitative methodology, specifically the conduct of semi-structured interviews in combination with the analysis of secondary sources. Through the analysis of empirical data, the study highlights the existing policy framework, institutional gaps, and practices for managing housing insecurity. The thesis concludes by formulating policy recommendations, emphasizing the need to integrate housing provision into the core of oncology care and to redefine the roles of the state and NGOs within a coherent and institutionally safeguarded framework of social protection.