Το σχολείο ως κοινωνικό πλαίσιο για την κατανόηση του φαινομένου του εκφοβισμού

Abstract

Ο σκοπός αυτής της έρευνας ήταν να εξετάσει το βαθµό στον οποίον οι σχέσεις τῶνµαθητών/τριών µε τους δασκάλους τους, όπῶς γίνονται αντιληπτές απὀ τουςµαθητές/τριες, και ο τρόπος που βιώνουν, εν γένει, το σχολείο σχετίζονται µε τηνεμφάνιση «αντικοινωνική συμπεριφοράς από µέρους των µαθητών/τριών.Ἀιερευνήθηκε αν η «αντικοινώνική» συμπεριφορά των µαθητών/τριών σχετίζεται µεφτωῶχές διαπροσωπικές σχέσεις και µε αρνητικές σχολικές εµπειρίες, που µε τη σειράτους επηρεάζουν αρνητικά την κοινωνική και συναισθηµατική προσαρμογή τους.Προκειμένου να ελεγχθεί η ανωτέρω ερευνητική υπόθεση διενεργήθηκε επιτόπιαέρευνα µε συνεντεύξεις σε δείγµα τριάντα (30) μαθητών/τριών απὀ τη Δευτέρα και τηνΠέμπτη τάξη Δημοτικών σχολείων αστικών περιοχών της Αθήνας. Τα παιδιάταξινοµήθηκαν σε δύο οµάδες (Α ομάδα: παιδιά που είχαν επιδείξει «αντικοινωνική»συμπεριφορά και Ὦ ομάδα: παιδιά που δεν είχαν επιδείξει «αντικοινωνική»συμπεριφορά) βασισμένες στην αναφορά των δασκάλων τους για τη συμπεριφοράτους, όσον αφορά στο φαινόμενο του εκφοβισμού. Στη συνέχεια έγιναν συγκρίσειςμεταξύ αυτών τῶν δύο αρχικών οµάδων και τα ευρήματα από την έρευνα έδειξαν ότι η«αντικοινωνική» συμπεριφορά τῶν µμµαθητών/τριών σχετίζεται µε «φτωχέςδιαπροσωπικές σχέσεις και µε αρνητικές σχολικές εµπειρίες, που µε τη σειρά τουςεπηρεάζουν αρνητικά την κοινωνική και συναισθηματική προσαρμογή τους. Αντίθετα,τα παιδιά που δεν είχαν επιδείξει «αντικοινωνική» συμπεριφορά ανέφεραν καλύτερεςσχολικές εμπειρίες και θετικότερη σχέση µε το/ίτη δάσκαλοία και τους/τιςσυμμαθητές/τριές τους. Σε αυτή την έρευνα οἱ τύποι τῆς σχολικής εμπειρίας τωνπαιδιών συσχετίστηκαν µε την εμφάνιση του φαινομένου του εκφοβισμού. Στα πλαίσιατης περιορισμένης αυτής έρευνας προσπαθήσαµε να αναδείξουµε κάποιους απὀ τουςτρόπους που, σε άµεση σχέση µε τα γενικά θέµατα του ελέγχου, της εξουσίας και τουαυταρχισμού, τα σχολεία μπορούν µη σκόπιμα να «καλλιεργήσουν» βίαιησυμπεριφορά.