Η «αντιμετώπιση του παρελθόντος» στον νέο γερμανικό κινηματογράφο: abschied von gestern, Alice in den Städten

Abstract

Στο πρώτο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας εξετάζονται τα πιο σημαντικά κοινωνικά, πολιτικά και οικονομικά γεγονότα, τα οποία συνέβαλαν στην οικοδόμηση της μεταπολεμικής «συλλογικής λήθης», καθώς και εκείνα, τα οποία οδήγησαν σταδιακά στην τοποθέτηση του ναζιστικού παρελθόντος στο επίκεντρο του δημοσίου διαλόγου στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας. Στο δεύτερο κεφάλαιο επιχειρείται μια συνοπτική παρουσίαση της διαδικασίας της ανασυγκρότησης της εγχώριας κινηματογραφικής βιομηχανίας, μετά τη λήξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς και της εμφάνισης και των βασικών χαρακτηριστικών γνωρισμάτων του Young German Film και του New German Cinema. Στο τρίτο κεφάλαιο διερευνάται η διαδικασία της ταύτισης του γερμανικού λαού με τον Χίτλερ, κατά τη διάρκεια του ναζιστικού καθεστώτος, η εφαρμογή της ψυχαναλυτικής θεωρίας της «εργασίας του πένθους» στην ερμηνεία της παθογένειας της μεταπολεμικής γερμανικής κοινωνίας, και, τέλος, η πρόθεση των σκηνοθετών του Νέου Γερμανικού Κινηματογράφου να διαμορφώσουν μια «εναλλακτική δημόσια σφαίρα» για την αντιμετώπιση του ένοχου παρελθόντος της χώρας. Στο τελευταίο κεφάλαιο της εργασίας αναλύονται οι ταινίες Abschied von Gestern και Alice in den Städten, με στόχο την ανάδειξη του αισθήματος της βαθιάς αλλοτρίωσης του γερμανικού λαού, κατά τη διάρκεια των πρώτων μεταπολεμικών δεκαετιών.Chapter one examines the most important social, political and economic factors that have contributed to the development of “collective amnesia” in postwar Germany. This chapter also explores the most significant social, political and economic transformations that have helped to raise public awareness about the Nazi past during the late 1960’s. Chapter two studies the reconstruction of the West German film industry after the end of the Second World War, as well as the birth and growth of Young German Film and New German Cinema. Chapter three investigates German identification with Hitler during the Third Reich, the psychoanalytical theory of “mourning work” and also the intention of New German Cinema directors to create a “counter public sphere”. Chapter four questions the prevalence of alienation within postwar West German Society through Abschied von Gestern and Alice in den Städten.