87ο Δημοτικό Σχολείο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Αθήνας: καθημερινές πρακτικές–πολιτικές των εκπαιδευτικών

Abstract

Η εργασία αυτή επιχειρεί ν’ αναδείξει το πώς η πολυεθνοτική σύνθεση του διαπολιτισμικού 87ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών επιδρά στη δημιουργία και την εφαρμογή καθημερινών πρακτικών-πολιτικών από το εκπαιδευτικό προσωπικό. Αντίστοιχα, προσπαθώ ν’ ανιχνεύσω πώς τα ανωτέρω συν-διαμορφώνουν την επαγγελματική ταυτότητα των εκπαιδευτικών, σε πολιτισμικό και ιδεολογικό επίπεδο. Για να συμβεί αυτό γίνεται πρώτα μία κριτική ανασκόπηση σημαντικών σταθμών (θεσμών, παιδαγωγικών εργαλείων) της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης στη χώρα μας και της ιστορίας του 87ου Δημοτικού Σχολείου, σε συνάρτηση με αυτή της ευρύτερης περιοχής (Γκάζι–Κεραμεικός). Σε δεύτερο επίπεδο εστιάζω στην περίοδο της τελευταίας πενταετίας, στο προβληματικό πλαίσιο της εκπαίδευσης των παιδιών προσφύγων, όπως αυτό βιώνεται μεταξύ δύο ιδιόμορφων και «ά-χωρων» γκέτο, του Camp στον Ελαιώνα και του εν λόγω σχολείου. Βασικό μου ερευνητικό εργαλείο αποτελούν οι ημιδομημένες συνεντεύξεις μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας (2019-2020) του 87ου Δημοτικού Σχολείου, μέσα από τις οποίες καταγράφονται τα βασικά προβλήματα της (διαπολιτισμικής) εκπαίδευσης που βιώνουν οι ίδιοι και οι μαθητές τους και ακολούθως οι τρόποι, οι πολιτικές, οι λύσεις αντιμετώπισης που (προσπαθούν να) εφαρμόζουν οι εκπαιδευτικοί στο πεδίο τα τελευταία χρόνια. Πραγματοποιώντας αυτή τη μελέτη περίπτωσης, σκοπός είναι η ανάδειξη των αφηγήσεων και της προθετικότητας («agency») των ίδιων των εκπαιδευτικών, ελπίζοντας ότι έτσι θα φωτιστούν οι πολιτισμικοί και ιδεολογικοί αγώνες που συντελούνται καθημερινά στη σχολική εκπαίδευση, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται ρωγμές στο μάκρο-επίπεδο των εθνικών-κρατικών πολιτικών, που αφορούν τη διαπολιτισμική εκπαίδευση.

The present essay attempts to showcase how the multi-ethnic composition of the 87th Intercultural Primary School of Athens influences the development and the application of everyday practices-policies by the educational staff. At the same time, I try to trace how the above help shape the professional identity of the teachers at a cultural and ideological leve. To this end, a critical review of the milestones of intercultural education in our country is first attempted. Namely of the institutions and pedagogical tools used as well as the history of the 87th Primary School in conjunction with that of the wider area where it is found (Gazi-Kerameikos). Secondly I focus on the last five years, on the challenging context of the education of refugee children, as that is experienced between two special and “non-spatial” ghettos, the Elaionas refugee camp and the above-mentioned school. My basic research tool consisted of the semi-structured interviews of members of the educational community (2019-2020) of the 87th Primary School, where the following have been recorded: on the one hand the main problems of intercultural education experienced by its students and on the other hand the ways, the policies, the solutions its teachers are trying to apply in the field in recent years. My aim in conducting this case study has been to showcase the narratives and the agency of the teachers’ themselves, hoping to thus shed light on the everyday cultural and ideological struggles within schools, which create rifts at the macro level of the national-state policies concerning intercultural education.