Ο σκοτεινός αριθμός της εγκληματολογίας: μεθοδολογικά ζητήματα

Abstract

Ξεκινώντας από την διερεύνηση του εγκληματικού φαινόμενου μέσα σε μία κοινωνία και στην προσπάθεια να εξεταστεί ένα από τα πιο δύσκολα «μονοπάτια» της εγκληματολογίας αναζητούνται τρόποι προσέγγισης του λεγόμενου «σκοτεινού αριθμού της εγκληματικότητας» ή όπως αλλιώς λέγεται της αφανούς εγκληματικότητας. Έχοντας ως αφετηριακή σκέψη ότι η ίδια η μεθοδολογία της εγκληματολογίας αποτελεί τρόπο του προσδιορισμού του σκοτεινού αριθμού της εγκληματικότητας, το βασικό ερώτημα είναι αν τελικά ο σύγχρονος εγκληματολόγος μπορεί να καταλήξει με τα μεθοδολογικά εργαλεία που διαθέτει, σε έναν ακριβή και ασφαλή προσδιορισμό του λεγόμενου σκοτεινού αριθμού της εγκληματικότητας που θα έχει ως αποτέλεσμα να «ελεγχθεί»—ως έναν βαθμό — η εγκληματικότητα σε μία δεδομένη χρονική στιγμή σε έναν τόπο, να διαφανεί η πραγματική διάσταση αυτής και εν τέλει να δοθούν ουσιαστικές απαντήσεις στην ανάλυση του εν γένει εγκληματικού φαινομένου, ήτοι του εγκληματία– δράστη, του θύματος, των κοινωνικών δομών, των βιολογικών– ψυχολογικών παραγόντων, των τρόπων αντιμετώπισής του, καθώς και της αντεγκληματικής προληπτικής ή κατασταλτικής λειτουργίας και των μέσων σωφρονισμού.

Starting from exploring the criminal phenomenon within a certain society and in an endeavour to examine one of the hardest “paths” of criminology, we have to seek ways for approaching and perceiving the so-called “dark figure of crime” , in other words “the hidden figure of crime”. Having as a starting-point in our thinking that the methodology in crime research is a way for defining the “dark figure of crime”, the essential question has been whether modern criminologists are able to come to a precise and reliable definition of the socalled dark figure of crime by means of the methodological instruments they possess. To a certain point, this will result to the control of crime at a certain time-period and at a specific place and to the revealing of the real dimensions of criminality. Thus, in this way, we may come to substantial answers to the analysis of the criminal phenomenon in general, including the profile of the criminal/offender and of the victim, the social structures, the biological/psychological factors, the ways for dealing with the phenomenon in question, the counter-crime policy, the prevention and suppression methods, and the correctional means/measures. The process and the methods for exploring the ways, which will help us to approach and analyze the dark figure of crime, are quite difficult. On the basis of available quantitative and mostly empirical qualitative data, the criminologist is called to methodologically approach the specific issue that arises from the methodology of criminality itself, thus being an inherent problem therein. It is well known that the problem related to the determination of criminality as a whole has preoccupied criminologists for many years now. Every society and every citizen would like to know whether criminality grows or falls, what the crimes committed are and what the profile of criminals is. That is exactly what criminologists have been trying to explore, specify and determine. 4 The scientific exploration of the crime phenomenon presupposes a thorough scientific research based upon mental functions, which may lead to the formulation of reliable and verified findings / conclusions. So, the whole process presupposes the implementation of scientific methods; by means of those methods applied to the science of criminology, scientists have been trying to determine inconspicuous criminality and, eventually, its real dimensions as well.