Οι άριστοι, η ισοπέδωση και η δημοκρατία: οι εχθροί της ισότητας και οι αντιφάσεις τους κατά τον Σταύρο Κωνσταντακόπουλο

Abstract

Δὲν γνωρίζουμε μὲ βεβαιότητα ἂν ἡ κεφαλαιοκρατία εἶναι ἕνα ἀντιφατικὸ σύστημα, ὅπως ὑποστήριζε ὁ Κὰρλ Μάρξ. Σίγουρα ὅμως οἱ ὑποστηρικτές της δὲν ἀποφεύγουν τὸν σκόπελο τῆς ἀντίφασης. Ὅσο καλοπροαίρετα καὶ ἂν δοῦμε, π.χ., τοὺς φίλους τῆς κεφαλαιοκρατίας ποὺ καταφέρονται κατὰ τῆς ἰσότητας, ἀκόμη κι ἂν υἱοθετήσουμε τὶς εὐνοϊκότερες ἀναγνώσεις τους, δὲν τοὺς γλυτώνουμε ἀπὸ ἀντιφάσεις. Ἡ ἰσότητα, γιὰ τοὺς ἐχθρούς της, εἶναι εἴτε μιὰ ψευδαίσθηση εἴτε μιὰ ἐπικίνδυνη πραγματικότητα. Ἂν εἶναι ψευδαίσθηση, ματαιοπονοῦν ὅσοι θέλουν νὰ ἐμποδίσουν τὴν ἀνισότητα τῆς φύσης νὰ ἐκφρασθεῖ καὶ ὡς κοινωνικὴ ἀνισότητα. Ἂν ἡ ἰσότητα εἶναι, ἀντιθέτως, μιὰ πραγματικότητα ̶ ἔστω ἡ πραγματικότητα μιᾶς ψευδαίσθησης ̶ , οἱ πολέμιοί της ἐκτιμοῦν, ὅτι εἶναι μιὰ ἐπικίνδυνη πραγματικότητα, τὴν ὁποία πρέπει νὰ ἐμποδίσουμε νὰ ἐκφρασθεῖ ὡς κοινωνικὴ ἰσότητα. Στὶς δύο περιπτώσεις, οἱ ἐχθροὶ τῆς ἰσότητας ἀντιφάσκουν. Αὐτὸ ὑπῆρξε, θαρρῶ, τὸ βασικὸ θέμα τοῦ ἐπιστημονικοῦ ἔργου τοῦ Σταύρου Κωνσταντακόπουλου.We do not know with certainty if capitalism is a contradictory system, as Karl Marx maintained. Certainly however its supporters do not avoid the pitfall of contradiction. However benevolently we may view, for example, the friends of capitalism who inveigh against equality, even if we adopt their most favorable interpretations, we do not save them from contradictions. Equality, for its enemies, is either an illusion or a dangerous reality. If it is an illusion, those who want to prevent nature's inequality from expressing itself as social inequality labor in vain. If equality is, on the contrary, a reality - even the reality of an illusion - its adversaries consider that it is a dangerous reality, which we must prevent from expressing itself as social equality. In both cases, the enemies of equality contradict themselves. This was, I believe, the basic theme of the scholarly work of Stavros Konstantakopoulos.