Η μετάφραση ενός κλασικού κειμένου ως μεταφορά του τραγικού σε μια μη ηρωική εποχή

Abstract

Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, η μεταφορά είναι ένα είδος αινίγματος που προσθέτει κάτι καινούργιο στη γνώση μας, αναδεικνύοντας αναπάντεχες μεν αλλά όχι εξεζητημένες ομοιότητες ανάμεσα στο αντικείμενο που προσπαθούμε να κατανοήσουμε και στον άλλο όρο σύγκρισής του. Η ικανότητα επινόησης εύστοχων μεταφορών, η ανακάλυψη ομοιοτήτων που να αποδίδουν με σαφήνεια τη φύση ενός πράγματος δεν είναι κάτι που διδάσκεται, επισημαίνει ο Σταγειρίτης φιλόσοφος, αλλά χαρακτηριστικό των ευφυών ανθρώπων. Αυτού του είδους την ευφυΐα, το χάρισμα εντόπισης του αινίγματος στο οποίο απαντάνε ετερόκλητα κείμενα της ίδιας ιστορικής περιόδου ή συγγραφείς διαφορετικών εποχών, επιδεικνύει σε όλο της το έργο, δοκιμιακό, μεταφραστικό και ποιητικό, η Αν Κάρσον (Anne Carson). Στο βιβλίο της Οικονομία αυτού που δεν χάνεται, η καναδή κλασική φιλόλογος εγείρει εκ νέου το ενδιαφέρον μας για έναν μάλλον ξεχασμένο αρχαίο ποιητή, τον Σιμωνίδη από την Κέα, ανακαλύπτοντας τις εκλεκτικές συγγένειες που τον συνδέουν με τον Πάουλ Τσέλαν (Paul Celan), τον ρουμανοεβραίο ποιητή που κατάφερε να εκμαιεύσει από τη γλώσσα το άρρητο της εμπειρίας του Άουσβιτς. Στο πεζό της ποίημα *Αυτοβιογραφία του κόκκινου *προσπαθεί να ερμηνεύσει τη ζωή και το έργο του λυρικού ποιητή Στησίχορου, μεταφέροντας το άσμα του «Γηρυονηίς» στο σύγχρονο Περού· ενώ στο δοκίμιό της για τον έρωτα στην αρχαιότητα διερωτάται πώς η μετάβαση από τον προφορικό στον γραπτό λόγο επηρέασε τον τρόπο που οι άνθρωποι βίωναν τον έρωτα.According to Aristotle, metaphor is a kind of riddle that adds something new to our knowledge, highlighting unexpected but not far-fetched similarities between the object we are trying to understand and its other term of comparison. The ability to devise apt metaphors, the discovery of similarities that clearly convey the nature of a thing is not something that can be taught, the Stagirite philosopher points out, but a characteristic of intelligent people. This kind of intelligence, the gift of identifying the riddle to which heterogeneous texts of the same historical period or writers of different eras respond, is displayed throughout all her work—essayistic, translational, and poetic—by Anne Carson. In her book Economy of the Unlost, the Canadian classical philologist rekindles our interest in a rather forgotten ancient poet, Simonides of Keos, discovering the elective affinities that connect him with Paul Celan, the Romanian-Jewish poet who managed to extract from language the unspeakable experience of Auschwitz. In her prose poem Autobiography of Red, she attempts to interpret the life and work of the lyric poet Stesichorus, transferring his song "Geryoneis" to contemporary Peru; while in her essay on love in antiquity, she questions how the transition from oral to written discourse affected the way people experienced love.