Θαλάσσια ασφάλεια στο σταυροδρόμι της Ανατολικής Μεσογείου: το ζήτημα της ασφάλειας των θαλάσσιων υποδομών

Abstract

Η θαλάσσια ασφάλεια και η προστασία των κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών, καλωδίων και αγωγών, αποτελούν έναν ταχέως εξελισσόμενο τομέα του δικαίου της θάλασσας, μια εξέλιξη η οποία προωθείται και από την ανάγκη που έχει ανακύψει τόσο λόγω της αλματώδους εξέλιξης της τεχνολογίας και της εκτεταμένης χρήσης αυτών στον θαλάσσιο χώρο όσο και λόγω των απειλών που αντιμετωπίζουν οι υποδομές αυτές από φυσικούς κινδύνους, την συνήθη ανθρώπινη θαλάσσια δραστηριότητα καθώς και από απειλές που ανακύπτουν μέσα στο πλαίσιο των υβριδικού πολέμου, της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος. Στον τομέα των κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών, η Ανατολική Μεσόγειος διαδραματίζει κομβικό ρόλο τόσο λόγω της γεωγραφικής της θέσης, του ευρύτερου στρατηγικού ενδιαφέροντος που συγκεντρώνει η περιοχή αλλά και των πολλών κινδύνων αστάθειας που εγκυμονούν οι κατά καιρούς διακρατικές αντιπαλότητες αλλά και οι ιδιαίτερες συνθήκες στο εσωτερικό των παράκτιων κρατών. Τα δεδομένα αυτά είναι που συνηγορούν στην ανάγκη ύπαρξης ενός διεθνούς νομικού πλαισίου για την προστασία των κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών, που θα διευκολύνει την εξέλιξη της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου και τη δημιουργία ενός κοινού πλαισίου συνεργασίας των κρατών με σκοπό τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή, λαμβανομένου υπόψη ότι ζητήματα σχετικά με τις υποδομές αυτές έχουν διατελέσει πηγή τριβών και κινδύνων.Maritime security and the protection of critical underwater infrastructure, particularly submarine cables and pipelines, constitute a rapidly evolving field within the law of the sea. This evolution is driven, on the one hand, by the rapid advancement of technology and the increasing reliance on such infrastructure within the maritime domain, and, on the other hand, by the wide range of threats these infrastructures face. These threats include natural hazards, routine human maritime activities, as well as risks arising within the context of hybrid warfare, terrorism, and organized crime. In the field of critical underwater infrastructure, the Eastern Mediterranean plays a pivotal role, owing to its geographical position, its broader strategic significance, and the heightened risks generated by long-standing interstate rivalries as well as by the political and social conditions prevailing within the coastal States of the region. These factors render submarine cables and pipelines potential sources of tension and security challenges within the maritime domain. These developments underscore the need for the existence and further evolution of an effective international legal framework for the protection of critical underwater infrastructure. Such a framework would facilitate regional cooperation among Eastern Mediterranean States, contribute to peace and stability in the region, and operate preventively against risks and conflicts associated with these infrastructures.